41مسلمان شد، به ميان قوم و قبيلۀ خود برگشت و تا زمان هجرت پيامبر صلى الله عليه و آله در سرزمين مردم خود باقى ماند و بعد از جنگ بدر و احد و خندق به مدينه نزد رسول خدا صلى الله عليه و آله آمد و تا زمان رحلت پيامبر صلى الله عليه و آله همراه آن حضرت بود.
ابوذر، سه سال قبل از مبعوث شدن پيامبر صلى الله عليه و آله به پرستش خداى يگانه روى آورده بود. او با پيامبر صلى الله عليه و آله بر سر اين نكته بيعت كرد و قول داد كه در راه خدا از سرزنش هيچ سرزنشكنندهاى نهراسد و همواره حقيقت را هر چند كه تلخ باشد، بگويد.
دربارۀ ابوذر، فضايل بسيارى روايت شده است. از جمله «عبداللّٰه بن عمر»، از پيامبر صلى الله عليه و آله روايت كرده است كه آن حضرت فرمودند:
«مٰا اظَلَّتِ الْخَضْراءُ وَ لا اقَلَّتِ الغَبراءُ ذا لَهْجَةٍ اصْدَقُ مِنْ ابىذَرْ» 1
در زير آسمان آبى و بر روى زمين خاكى راستگوتر و صريحاللهجهتر از ابوذر نيست.
همچنين پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «ابوذر دانشى را فرا گرفت، كه مردم از فرا گرفتن آن ناتواناند». 2مرحوم شيخ طوسى او را در زمرۀ اصحاب رسول خدا صلى الله عليه و آله و اصحاب اميرالمومنين عليه السلام برشمرده است. 3ابوذر شخصيت دينى بارزى بوده است كه عميقاً به اعتقادات خود وابسته بوده و در انديشههاى دينى خود تك رو و منفرد بوده است، و به همين جهت رسول اكرم صلى الله عليه و آله دربارۀ او فرموده بود:
«يَعِيشُ وَحْدَهُ وَ يَمُوتُ وَحْدَهُ وَ يُبْعَثُ وَحْدَهُ وَ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ وَحْدَه» 4؛ ابوذر تنها زندگى مىكند و تنها مىميرد و تنها محشور مىشود و تنها وارد بهشت مىشود.
اين تنهايى را اگرچه به تنهايى و عزلت ظاهرى گرفتهاند، اما مراد حضرت رسول صلى الله عليه و آله بيشتر استقلال فكرى و عدم تجانس او با بيشتر معاصرانش بوده است «و حشر وحده» به همين معناست.
جلالت قدر و علوّ مقام ابوذر در نزد اصحاب رسول خدا صلى الله عليه و آله به درجهاى بوده است كه عمر به هنگام تنظيم ديوان براى تعيين مستمرى براى اصحاب رسول خدا صلى الله عليه و آله او را در رديف جنگجويان بدر قرار داد، با آنكه او در اين جنگ شركت نكرده بود.