370سجده كنندگان (نماز گزاران) پاكيزه داريد.

مراد از طهارت

1 - برخى گفته‌اند: منظور از طهارت و پاكيزگى، طهارت از لوث وجود بت‌ها است.

2 - بعضى گفته‌اند: از آلودگى‌هاى ظاهرى و مخصوصاً از خون و محتويات شكم حيواناتى كه قربانى مى‌كردند، زيرا بعضى از ناآگاهان چنين اعمالى را انجام مى‌دادند.

3 - بعضى گفته‌اند: طهارت در اين جا به معنى خلوص نيت به هنگام بناى اين خانۀ توحيدى است.

ولى هيچ دليلى ندارد كه ما مفهوم طهارت را در اين‌جا محدود كنيم، بلكه منظور پاك ساختن ظاهرى و معنوى اين خانۀ توحيدى از هرگونه آلودگى است.

لذا در بعضى از روايات مى‌خوانيم كه اين آيه تعبير به پاكسازى از مشركان شده و در بعضى ديگر به شستشوى بدن و پاكيزگى از آلودگى‌ها. ¹در مجمع‌البيان اين سه وجه اين‌گونه ذكر شده است:

1 - مراد طهارت از كثافت و خون است كه قبل از اين كه اين محل در دست ابراهيم و اسماعيل قرار گيرد، مشركان محل را به اين‌گونه چيزها آلوده مى‌كردند و اين قول از جبائى است.

2 - از مجاهد و قتاده نقل شده كه مراد طهارت از بتهايى است كه قبل از ابراهيم بر در خانه آويزان مى‌كردند.

3 - مراد اين است كه كعبه براساس طهارت كامل بنا شود. همانطور كه خداوند مى‌فرمايد: «أَ فَمَنْ أَسَّسَ بُنْيٰانَهُ عَلىٰ تَقْوىٰ مِنَ اللّٰهِ وَ رِضْوٰانٍ خَيْرٌ أَمْ مَنْ أَسَّسَ بُنْيٰانَهُ عَلىٰ شَفٰا جُرُفٍ» ²؛ آيا آن كس كه شالودۀ آن را بر تقواى الهى و خشنودى بنياد كرده است بهتر است تا آن كه بنيانش را بر كنار پرتگاهى سراشيب كه در آتش دوزخ واژگونش ساخت.

علامۀ طباطبايى نيز دو وجه را ذكر كرده و مى‌گويد:

«منظور از تطهير يا خالص كردن و تخصيص دادن خانۀ كعبه به عبادت و انجام مناسك حج، يك نوع تطهير است و اين بيان را در اصطلاح استعاره بالكنايه مى‌گويند و معنا چنين مى‌شود كه خانۀ مرا براى عبادت و بندگى آماده كنيد. و يا مراد پاك كردن خانه از كثافاتى است كه بر اثر بى‌مبالاتى مردم در آن‌جا پيدا شده بود.» ³