343بن حسن بن على بن ابىطالب عليه السلام نوادۀ بزرگوار امام حسن مجتبى عليه السلام «كه پس از شهادت به شهيد فخّ مشهور است» و چند تن از سادات و نوادگان امام حسن عليه السلام همراه قريب 4000 تن از سادات و مجاهدين مسلمان كه از حكومت ستم پيشۀ عباسيان به ستوه آمده بودند، دست به قيام زدند. آنان پس از تصرّف مدينه و تسلط بر اين شهر از آنجا كه زمان حج نزديك بود، همراه سيصد تن از شيعيان و نزديكانش به سوى مكّه حركت كرد.
در مدخل ورودى مكّه، (محل كنونى مسجد تنعيم) كه به منطقۀ فخّ معروف است با سپاه عباسيان مواجه شدند. در اين نبرد كه در سال 169 ه .ق. رخ داد، سپاهيان عباسى به قتل عام پاكترين فرزندان رسول خدا صلى الله عليه و آله پرداختند.
مأموران خليفه پس از قتل عام آنها، سرهاى بيش از يكصد تن از شهدا را از تن جدا كرده و همراه اسرا نزد خليفۀ سفاك عباسى فرستادند. 1زمانى كه سرهاى شهدا را نزد هادى آوردند، موسىبن جعفر و شمارى از علويان حاضر بودند، حضرت دربارۀ شهيد فخّ فرمود:
«مَضىٰ وَاللّٰهِ مُسْلِمَاً صالِحَاً صَوّامَاً قَوّامَاً آمِرَاً بِالْمَعْرُوفِ، ناهِيَاً عَنِ الْمُنْكَر» 2؛ به خدا سوگند، او مسلمانى صالح، روزهدار و شب زنده دار و امر كننده به معروف و نهى كنندۀ از منكر درگذشت.
بدنهاى بىسر شهداى فخ پس از سه روز در همان محل مدفون گرديد. مزار اين شهدا به علت عقايد جاهلانۀ وهابيت همانند ساير قبور و قبرستانها مورد تعرض و بىحرمتى قرار گرفته، منهدم و با زمين يكسان گرديد كه قابل تشخيص نيست. اين محل به مسجد شهداى معروف و در كنار جادۀ اصلى جدّه و در محدودۀ مسجد تنعيم كه براى عمره در آن محرم مىشوند مىباشد.
از امام جواد عليه السلام نقل شده است كه براى ما اهل بيت بعد از كربلا قتلگاهى بزرگتر از فخّ ديده نشده است. 3 فخّ يكى از نقاط آغازين ورود به حرم است و از اين مكان كسى بدون احرام حق ورود به مكه را ندارد. امام صادق عليه السلام قبل از ورود به اين شهر در مكان مذكور غسل فرموده و به ديگران در انجام اين عمل توصيه مىكردهاند. 4