323

10

‍أ

سعد بن معاذ ¹

«سعد بن معاذ» به دست «مصعب بن عمير» مسلمان شد و با اسلام آوردنش تمام خاندان «عبدالاشهل» مسلمان شدند و اين خاندان، نخستين خاندانى هستند كه زن و مرد ايشان همگى اسلام آوردند. سعد از بزرگان انصار و رئيس قبيلۀ اوس، مردى شجاع، قاطع در بيان و تصميم گيرى، مقاوم در مبارزه و جهاد بود. از پاسداران و محافظان پيامبر صلى الله عليه و آله بود كه منافقين را خوب مى‌شناخت و نسبت به آنها آگاهى كامل داشت و در تعظيم و بزرگداشت حضرت على عليه السلام بسيار تلاش مى‌كرد. روز جنگ بدر پرچمدار قبيلۀ اوس بود و براى پيامبر صلى الله عليه و آله سايه‌بانى ساخت تا پيامبر صلى الله عليه و آله در آن بنشيند و نظاره‌گر جنگ باشد، خودش با ديگر سربازان اسلام به ميدان جنگ شتافت. هرگاه حملۀ عمومى از سوى قريش شروع مى گشت از پيامبر صلى الله عليه و آله به اتفاق حضرت على عليه السلام و ديگر صحابه دفاع نمود و در همان حال تبليغ و سخنرانى مى‌كرد. وقتى جنگ در حال اتمام بود، صحابه مشغول جمع آورى غنائم شدند، سعد چون آنها را بدين شكل ديد ناراحت شد و به پيغمبر صلى الله عليه و آله عرض كرد: دوست داشتم مسلمين دست از كشتن كفار بر نمى داشتند و به جمع آورى غنائم روى نمى آوردند تا صلابت و توان اهل اسلام براى تمام عرب معلوم شود. در اين جنگ پيامبر صلى الله عليه و آله دوبار براى سعد دعا كرد و در برگشت از جنگ، سعد افسار مركب پيامبر صلى الله عليه و آله را گرفته بود و پياده مى‌رفت در حالى كه برادرش در جنگ شهيد شده بود. وى در جنگ احد نيز شركت كرد و مردانه مبارزه نمود.

در سال پنجم هجرت در غزوۀ خندق پنج نفر از مسلمين شهيد شدند، سعد هم زخمى شد و يكى از رگ هاى او قطع گرديد، سپس او را به شهر آوردند. آن طورى كه ابن سعد مى‌گويد: همين كه رسول خدا صلى الله عليه و آله سعد را ديد، فرمودند: برخيزيد و سرور خود را پياده كنيد، سپس در كنار مسجد خيمه‌اى برپا كردند و او را تحت معالجه قرار دادند، اما معالجات مؤثر واقع نشد و بعد از مدتى به شهادت رسيد. وى