240و به ترتيب، ديگران طى زمان‌هاى مختلف، حدود آن را ترميم كردند. در هر صورت، حدود حرم در حال حاضر، همان نقطه‌هايى است كه علاوه بر علامت و نشانه، مورد قبول و پذيرش علماى بزرگوار اسلام است. اميد است خداوند به همه توفيق زيارت خانه اش را نصيب فرمايد.

19

‍أ

حُديبيه

يكى از اماكن متبركه اطراف مكّۀ مكرمه كه به عنوان «حدود حرم» به شمار مى‌آيد حدّ حديبيّه است كه از جانب غرب، اندكى به جانب شمال، قريه اى است به نام حديبيّه شميسى كه در كنار راه سابق جدّه، در فاصلۀ 48 كيلومترى واقع شده است و پيامبر صلى الله عليه و آله حدود 20 روز در اين منطقه بوده‌اند. ¹سال ششم هجرت، پيامبر صلى الله عليه و آله در رؤياى شيرينى ديدند كه مسلمانان در مسجدالحرام مشغول انجام مراسم خانۀ خدا هستند. خواب خود را براى ياران خويش نقل نمودند، و اين را به فال نيك گرفتند كه مسلمانان به همين زودى‌ها به آرزوى ديرينۀ خود خواهند رسيد. ² چيزى نگذشت كه براى مسلمانان دستور آمد كه آمادۀ عمره شوند و از قبايل مجاور كه هنوز به حال شرك باقى بودند دعوت كرد كه با مسلمانان هم سفر شوند. از اين رو اين خبر در همۀ نقاط عربستان انتشار يافت كه مسلمانان در ماه «ذى القعده» به سوى مكه حركت مى‌كنند و مراسم عمره را انجام مى‌دهند. ³ابعاد معنوى و اجتماعى اين سفر عمره

اين سفر مزاياى زيادى داشت كه به برخى از آنها اشاره مى‌شود:

1 - قبايل مشرك عرب تصور مى‌كردند كه پيامبر با تمام عقايد و مراسم ملّى و مذهبى آنان حتى فريضۀ حج و عمره كه يادگار نياكان آنان بوده، مخالف است.