239برابر با 18333 متر كه از ديوارهاى «باب بنى‌شيبه» تا نشانه‌هاى حدّ حرم (دو علم) در راه عرفات، محاسبه شده است.

حدّ آن به سوى عراق از ديوارهاى باب «بنى شيبه» تا نشانه‌هاى حدّ حرم در راه عراق كه در مسير «وادى نخله»قرار گرفته است، 27252 ذراع دستى كه برابر با 13353/5 متر مى‌باشد.

حدّ حرم از سوى تنعيم كه در راه مدينه است چيزى نزديك به 12420 ذراع به ذراع دستى بوده كه معادل 6148 متر است.

اين شمارش از ديوارهاى «باب العمره» تا نشانه‌هاى حرم مى‌باشد كه بر روى زمين (نه نشان‌هاى بر روى كوه) در اين راه قرار دارد.

حدّ حرم از سوى يمن از ديوارهاى «باب ابراهيم» تا نشانه‌هاى حدّ حرم در اين سو 7/4 2450 ذراع به ذراع دستى بوده كه برابر با 12009/75 متر است.

حدّ حرم در سمت جنوب، منطقه‌اى است كه بدان «أضاه» گفته مى‌شود كه در يك مايلى مغرب آن به سمت شمال دهكدۀ حديبيه قرار گرفته است. اين دهكده جايگاهى است كه بيعت رضوان در آن صورت گرفت، و درسمت مشرق در راه طائف، در حدّ حرم منطقه‌اى است كه بدان «جعرانه» گفته مى‌شود. پيامبر صلى الله عليه و آله پس از فتح مكه در مراجعت از طائف در اين سرزمين محرم شدند. ¹تاريخچۀ نصب علائم حرم

اول كسى كه حدود حرم راتعيين كرد ونشانه گذارى نمود، حضرت ابراهيم بود كه به راهنمايى جبرئيل به آن حدود واقف گرديد. ²ابن عباس نيز روايت كرده كه حضرت ابراهيم عليه السلام نخستين كسى بود كه به راهنمايى جبرئيل، اين علامت را جهت تعظيم و تكريم خانۀ خدا در مرز حرم، نصب كرد. سپس «قُصى بن كلاب» اين علامت‌ها را تجديد نمود و نيز گويند كه قبل از او حضرت اسماعيل عليه السلام اين كار را انجام داده است.

هم‌چنين گفته شده كه«عدنان بن ادّ»، نخستين فردى بود كه حدود حرم را مشخص نمود، آن‌گاه قريشيان مجدداً علامت‌ها را بازسازى كردند، سپس پيامبر صلى الله عليه و آله پس از هجرت خود و هم‌چنان در سال فتح مكّه به بازسازى علامت‌ها پرداخت. ³