175شده برطرف شود؛ زيرا عمر بود كه مقام را به عنوان مصلىٰ پيشنهاد نمود!»
عماد الدين بن كثير در تفسير سورۀ بقره، وقتى به آيۀ وَ إِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثٰابَةً لِلنّٰاسِ وَ أَمْناً وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقٰامِ إِبْرٰاهِيمَ مُصَلًّى رسيده، آن را چنين تفسير كرده است كه: مقام در دوران گذشته در جايگاه مخصوصى در كنار ديوار كعبه قرار داشته است، كه هم اكنون اين مكان محل معروف و شناخته شدهاى در كنار كعبه است و درِ ورودى به حجر اسماعيل در سمت راست اين جايگاه واقع شده. زيرا خليل عليه السلام هنگامىكه از ساختمان خانه فارغ گرديد، آن را در كنار كعبه قرار داد و يا اينكه در اين نقطه ساختمان كعبه به پايان رسيد. پس از اين روى، آن را در همان نقطه رها نمود. - واللّٰه اعلم -. پس از فراغت از طواف، دستور آمد در اين نقطهاى كه ابراهيم عليه السلام بناى كعبه را در آن به پايان رسانيد، نمازگزارده شود. سپس به وسيلۀ عمربن خطاب به هنگام خلافتش جايگاه مقام تغيير داده شد.»
همچنين در تفسير ابن كثير، در سوره نساء به هنگام رسيدن به آيۀ إِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمٰانٰاتِ إِلىٰ أَهْلِهٰا از ابن مردويه روايت كرده است كه او گفت: كلبى از ابى صالح، از ابن عباس در مورد آيۀ ياد شده اين چنين روايت كرده است:
«هنگامىكه رسول خدا صلى الله عليه و آله مكه را فتح كرد، كليد كعبه را از عثمان بن ابى طلحه گرفت و درِ آن را گشود و به وسيلۀ آب، تمامى نقش و نگارها و تمثالها را كه در كعبه بود پاك كرد، سپس مقام ابراهيم را كه در آن زمان در درون كعبه قرار داشت از آن بيرون آورد و در كنار ديوار كعبه نهاد، آنگاه فرمود: «اى مردم، اين قبلۀ شماست...» اين روايت به صورت كامل در جلد دوم تفسير ابن كثير در صفحۀ 492 آمده است.»
عمري در «مسالك الأبصار» آورده است: «جايگاه مقام در موضع خلوق (عطر كعبه) - كه در حفرهاى متصل به كعبه قرار داشته - بوده است. سپس مىگويد:
رسولخدا صلى الله عليه و آله به هنگام فراغت از طواف خويش، دو ركعت نماز در اين نقطه بجاى آورد كه پس از آن خداوند متعال آيۀ وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقٰامِ إِبْرٰاهِيمَ مُصَلًّى را بر او نازل كرد. پس مقام به وسيله رسول خدا صلى الله عليه و آله به جايگاه كنونى آن كه در بيست ذراعى از كعبه است قرار داده شد...»