141كردند. زمانىكه زمين مطاف را با قطعه سنگها و سنگهاى مرمر پوشانيدند، اين جايگاه را حوض مانند، به عمق سىسانتيمتر ساختند تا دريادها بماند و فراموش نشود.
اندازۀ اين حفرۀ مرمرين مستطيل شكل، كه بيشتر شبيه به حوض كوچكى بوده، بدين قرار است:
طول: دو متر.
عرض: يك متر و ده سانتيمتر.
عمق: بيست و هشت سانتيمتر.
و فاصلۀ ميان انتهاى اين حفره تا ركن كعبه از سوى حجراسماعيل، پنج متر و شصت سانتيمتر و بين ابتداى حفره تا ركن حجرالأسود چهارمتر و هشتاد سانتيمتر فاصله است. همچنين از ابتداى حفرۀ يادشده تا ابتداى پنجرۀ مقام ابراهيم عليه السلام نُه متر و هشتاد و شش سانتيمتر فاصله وجود دارد، بطورى كه در اين حفره چهار شخص مىتواند به راحتى و بدون مزاحمت بر ديگرى، نماز بجاى آورد. و اگر شخصى سؤال كند كه آيا مساحت زمين حفرۀ ياد شده در دوران خلفا همانند مساحت كنونى آن بوده است يا خير؟ در پاسخش مىگوييم: به نظر مىرسد اين مساحت از صدر اسلام تا كنون تغييرى نكرده باشد؛ زيرا پيشتر ياد آورى كرديم كه در اين حفره چهار شخص مىتوانند نماز بجاى آورند. و اينك با در نظر گرفتن اين مطلب كه حفره جايگاه نماز جبرئيل با پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله و نيز محلى براى قرار گرفتن سنگ مقام ابراهيم عليه السلام بوده. و با در نظر گرفتن اين حقيقت كه اگر مقام را، كه يك ذراع است، به اندازۀ يك شخص در نظر بگيريم و رسول خدا صلى الله عليه و آله را شخص دوم و جبرئيل عليه السلام را شخص سوم به حساب آوريم، باقى مانده جاى شخص چهارم است. البته اگر فرض كنيم رسول خدا صلى الله عليه و آله به هنگام نماز خويش در اين حفره، احتمالاً يك يا دو قدم به جلو و يا احياناً يك يا دو قدم به عقب بر مىگشته و اين مقدار را به اندازۀ جاى شخص چهارم به شمار آوريم، در اين صورت براى ما واضح و روشن مىگردد كه اين مساحت كنونى حفره، همان مساحتى است كه در صدر اسلام بوده است.
افزون بر اين، در مسند احمد، از ابن عباس روايت كرده است كه گويد: از فضل بن