68
اى دل آمد سحر و حال دعايى نبود
پس اى حاجى عزيز! بكوش تا از راز
«لبيك اللّهمّ لبيك» آگاه شوى و از سرا پردۀ دل پيام يار را دريافت كنى، در حلاوت آن مستغرق شوى و در شادمانى وصال از خود به درآيى. از شوق حضور، دنيا و آخرت را فراموش كنى تا قبل از طواف كعبه كمال انقطاع برايت به دست آيد.
4. طواف
طواف كعبه در حقيقت مقام وصال و قرب الهى است. با مشاهدۀ خانه خدا، حاجى بايد بر وجد و شوق خود غلبه كند و پيوسته خدا را شكرگزار باشد كه او را به شرف مهمانى خانهاش مفتخر كرده است. مرحوم نراقى در آداب ورود به شهر مكّه فرمودند:
و چون چشم حج گزار به خانه افتد، بايد عظمت صاحب خانه را در دل آرد، و چنان تصور كند كه گويا خداوند متعال او را مىبيند. و اميدوار شود كه لقاى خود را روزى او كند، چنانكه ديدار خانۀ خود را روزى كرد. و خدا را شكر گزارد كه او را به خانۀ خود رسانيد و در زمرۀ ميهمانان خود درآورد. و به ياد آرد كه در قيامت، همۀ خلايق اميد و آرزوى دخول به بهشت را دارند. سپس منقسم شوند؛ بعضى را اذن دخول باشد و بعضى را بازگردانند همانند انقسام حاجيان كه بعضى را قبول كنند و بعضى را ردّ نمايند. 1