69آرى بايد دو چشم ظاهر و باطن حاجى بيدار باشد. با چشم سر خانه را ببيند و با ديدۀباطن به دنبال صاحب خانه باشد. خواجه عبدالله انصارى، چه زيبا گفته است:
بدان كه خداى تعالى در ظاهر كعبهاى بنا كرده كه از سنگ و گل است و در باطن كعبهاى ساخته كه از جان و دل است. آن كعبه ساختۀ ابراهيم خليل است و اين كعبه بنا كردۀ رب جليل. آن كعبه منظور نظر مؤمنان است و اين كعبه نظر گاه خداوند رحمان. آن كعبۀ حجاز است و اين كعبه راز. آن كعبۀ اصناف خلايق است و اين كعبه عطاى حضرت خالق. آنجا چاه زمزم است و اينجا آه دمادم، آنجا مروه و عرفات است و اينجا محل نور ذات. حضرت محمد مصطفى(ص) آن كعبه را از بتان پاك كرد، تو اين كعبه را از اصنام هوا و هوس پاك گردان.
در راه خدا دو كعبه آمد حاصل
يك كعبۀ صورت است و يك كعبۀ دل
تا حد توان زيارت دلها كن
كافزون زهزار كعبه باشد يك دل 1
زائر عزيز! آگاه باش كه به حريم امن الهى پا مىگذارى، وَ مَنْ دَخَلَهُ كٰانَ آمِناً انسان در آن فضاى روحانى آرامش پيدا مىكند و نسيم رحمت الهى روح و جانت را نوازش مىدهد. قدر اين فرصت را بدان و سعى كن تا مىتوانى از انوار قدسى آن بىاندازه بهرهمند شوى. تا مىتوانى بر شوق