58دارد در راه دوست مى‌بخشد. چنان‌كه امام صادق(ع) فرمود:

وَ يَعْبُدُ اللهَ لَيلاً وَ نَهاراً راجِياً بأَنْ يَصلَ الَي ما يَشْتاقُ الَيه و يُناجِيهُ بِلسانِ الشَّوْقِ مُعبِّراً عَمّا في سَريرَتِه كَما أخْبَرَ اللهُ تعالي عَنْ موسَى(ع) في ميعادِ رَبِّه وَ عَجِلْتُ إِلَيْكَ رَبِّ لِتَرْضىٰ

وَفَسَّر النَّبىُّ(ص) عَنْ حَالِهِ انّه ما اكَلَ و لا شَرِبَ وَ لا نامَ وَ لاَ اشْتَهى شَيئاً مِنْ ذلكَ فِى ذِهابِه و مَجيِئِه ارْبعينَ يَوْماً شَوْقاً الَى رَبِّه. ¹

و شب و روز خدا را عبادت مى‌كند، به اميد اينكه به آنچه مشتاق آن است، برسد. او را با زبان شوق مناجات مى‌كند، چنان‌كه خداى متعال از حال موسى(ع) در ميقات پروردگارش خبر داده و فرموده است: شتاب كردم به سوى تو اى پروردگارم تا تو خشنود شوى، و پيامبر(ص) حالت او را اين‌گونه تفسير نمود كه: به دليل شوقى كه براى ديدار خدا داشت تا چهل روز نخورد و نياشاميد و نخوابيد و به چيزى از اينها ميل نكرد.

آرى حاجى عزيز! اگر شوق ديدار خدا در تو نيست، بكوش مشتاق او شوى. مى‌دانى كه دل من و شما از جنس دلبر است. مگر مى‌شود دل، دل واقعى باشد امّا دلتنگ خدا نباشد. اصلاً نشانۀ زنده بودن دل شوق لقاى پرودگار است. اگر، اين شوق در دل ما نباشد در واقع مرده است. دل مرده كه لايق حج نيست.