93ج: جُناح: ريشه اين كلمه در اصل به معناى تمايل و انحراف است، چنانكه قرآن نيز مى‌فرمايد: «وَ إِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَهٰا (توبه: 61)». و اگر به دو بال پرنده نيز«جناحان» گفته مى‌شود، به اين دليل است كه از پيكر اصلى به دو طرف متمايل شده است. ¹ به همين مناسبت بعداً اين كلمه در هر نوع گناه و انحراف از حق به كار رفته است. ²

د: تطوّف: واژه تطوّف، مصدر باب تفعل از ريشه طواف به معناى گردش چيزى بر گرد چيز ديگر است. ³ البته چنانكه برخى ديگر ⁴ گفته‌اند: طواف گاهى با حركت دورانى بر گرد چيزى صورت مى‌گيرد مثل طواف بيت‌الله، و گاهى به صورت حركت‌هاى تكرارى به سمت چيزى مى‌باشد، مثل طواف خادم نسبت به مخدوم، چنانكه قرآن مى‌فرمايد: «يَطُوفُ عَلَيْهِمْ وِلْدٰانٌ مُخَلَّدُونَ (واقعه: 17)». طواف بين صفا و مروه نيز از قسم اخير است.

ه: تطوع: تطوع از ريشۀ طوع، در اصل به معناى انقياد و پذيرش است، ليكن باب تفعل آن در عرف به معناى به جاى آوردن كارى بدون درخواست اجر و مزد مى‌باشد. ⁵

محتواى آيه

اين آيه گرچه با آيه آموزش مناسك تا حدودى فاصله دارد، اما در حقيقت به نوعى ادامه همان آيات مربوط به حضرت ابراهيم است، زيرا در آيات قبل سخن از