92

*آيه پنجم

«إِنَّ الصَّفٰا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعٰائِرِ اللّٰهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلاٰ جُنٰاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمٰا وَ مَنْ تَطَوَّعَ خَيْراً فَإِنَّ اللّٰهَ شٰاكِرٌ عَلِيمٌ (بقره: 158)».

شرح واژگان

الف: صفا: صفا جمع صفا در اصل به معناى زمين صاف و هموار و نرم است. و مروه كلمه‌اى است مفرد، و به معناى سنگ سفيد. ¹ برخى نيز گفته‌اند مروه به معناى جايى است كه در آن سنگ‌ريزه باشد. ² به هر صورت صفا و مروه در اين آيه نام دو كوه است كه در سمت حجر الاسود به فاصله‌ى چند صد مترى (حدود370 متر) از يكديگر قرار دارند. ³ و محل انجام يكى از مناسك است.

ب: شعائر: شعائر جمع شعيره، به معناى علامت و نشانه است. و نشانه بودن صفا و مروه به اين معناست كه با لطافت و دقت در آن مى‌توان به عظمت خدا پى‌برد. ⁴ اين احتمال نيز وجود دارد كه شعائر در اين آيه و امثال آن به معناى مناسك و عبادت باشد، چنانكه فرمود: «وَ الْبُدْنَ جَعَلْنٰاهٰا لَكُمْ مِنْ شَعٰائِرِ اللّٰهِ (حج: 36)».