321
چشم‌انداز آيه
در آيات پيش از اين آيه سخن از مطلق كفار و ويژگى آنان بود كه فرمود: « وَ مِنَ النّٰاسِ مَنْ يُجٰادِلُ فِي اللّٰهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَ لاٰ هُدىً وَ لاٰ كِتٰابٍ مُنِيرٍ (حجّ: 8)»، و نيز در ادامه فرمود: « يَدْعُوا مِنْ دُونِ اللّٰهِ مٰا لاٰ يَضُرُّهُ وَ مٰا لاٰ يَنْفَعُهُ ذٰلِكَ هُوَ الضَّلاٰلُ الْبَعِيدُ (حجّ: 12)»، تا اين كه فرمود: « فَالَّذِينَ كَفَرُوا قُطِّعَتْ لَهُمْ ثِيٰابٌ مِنْ نٰارٍ يُصَبُّ مِنْ فَوْقِ رُؤُسِهِمُ الْحَمِيمُ يُصْهَرُ بِهِ مٰا فِي بُطُونِهِمْ وَ الْجُلُودُ وَ لَهُمْ مَقٰامِعُ مِنْ حَدِيدٍ (حجّ: 19-22)». در آيات ذكر شده از شيوه برخورد كفار با خبر قيامت، كه بدون دليل و برهان است اشارت شده است، و نيز از روى‌آورى آنان به غير خدا(بت‌ها) سخن به ميان آمده است، همچنين به عذاب اخروى و شدت آن ذكرى نموده است.
در آيه مورد بحث گروه خاصى از كفار را مورد اشارت قرار داده، كه تخلف و گناه خاصى را نسبت به مسجد الحرام و موسم حجّ مرتكب شده‌اند، اين آيه كه در حقيقت اولين آيه مربوط به حج در سوره حجّ مى‌باشد به سه امر مهمّ اشارت دارد:
أ. كافران و كردارشان
كافران عصر پيامبر افزون بر آن‌كه در حوزه بينش و انديشه خود دچار خطا مى‌شدند و با تكيه بر سخنان بى پايه و تفكر غلط به بت و بت‌پرستى روى مى‌آورند، در حوزه كنش و رفتار نيز مرتكب امورى ناشايست مى‌شدند كه خداوند سبحان در اين آيه به برخى از آنها اشارت نموده است:
اولين چيزى كه در اين آيه آمده است خود كفر است كه مى‌فرمايد: «إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا»* . اين تعبير در قرآن كريم در باره كسانى به كار مى‌رود كه مبدأ،