230خاص اطلاق شده است كه فرمود: «فَإِنِّي أُعَذِّبُهُ عَذٰاباً لاٰ أُعَذِّبُهُ أَحَداً مِنَ الْعٰالَمِينَ (مائده: 116)». كه طبعاً منظور از عالمين امتهاى قبل از عيسى است.
و بسا بتوان گفت: كعبه بسان قرآن است كه براى هدايت ناس آمده است: «شَهْرُ رَمَضٰانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدىً لِلنّٰاسِ (بقره: 185)»، و نيز نذير براى جهانيان است: «تَبٰارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقٰانَ عَلىٰ عَبْدِهِ لِيَكُونَ لِلْعٰالَمِينَ نَذِيراً (فرقان: 1)»، در عين حال هر انسانى به فراخور زمينه فراهم شده و استعداد و توفيقات، از خرمن هدايت عامه و فراگير آن خوشهاى بر مىگيرد.
و از همين روست كه برخى از مفسران معتقدند، حتى براى بتپرستان نيز از كعبه و حج به عنوان آيين ابراهيم و لو آميخته با خرافات انجام مىدادند، و در پرتو همين توجه ناقص به طور موقت از برخى گناهان دست بر مىداشتند. 1
لطايف و اشارات
1. وجه ارتباط اين آيه با آيات قبلى ممكن است اين باشد كه چون در آيه قبل خطاب به يهود فرمود: «فَاتَّبِعُوا مِلَّةَ إِبْرٰاهِيمَ حَنِيفاً وَ مٰا كٰانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ» ، در اين آيه مىفرمايد: اگر به راستى پيرو ابراهيم هستيد، بدانيد يكى از شعارهاى مهم ابراهيم حج كعبه است، كه شما انجام نمىدهيد. و در واقع مىگويد شما تابع ابراهيم نيستيد و به دروغ اين ادعا را داريد. 22. مفسران مىنويسند: اين آيه در پاسخ به مفاخره يهود با مسلمين نازل شده است، كه مىگفتند: بيت المقدس به دليل اين كه محل مهاجرت انبياست بر كعبه فضيلت دارد. 3 آيه بعد نيز همين معنا را تأييد مىكند كه مىگويد: