213اين دليل است كه آب در آن ايستاده و مقيم شده است. برخى نيز گفته‌اند: بركت به معناى خير الهى در چيزى است. ¹

محتواى آيه

اين آيه شريفه از جمله آياتى است كه به معرفى خانه خدا در قالب چند وصف پرداخته است، ضمن آن‌كه براى اولين بار به تاريخ و جغرافياى آن نيز اشارت نموده است.

1. تاريخ خانه خدا

در اين آيه به نخستين خانه اشارت شده است، اين اوليت ممكن است اشارت به اين باشد كه اولين نقطه روى زمين است كه آشكار گرديد. و در حقيقت اشارت به «دحو الارض» باشد، و يا اين كه اولين خانه عمومى روى زمين مراد است، چنانكه در روايتى از على مى‌خوانيم كه فرمود نخستين خانه عمومى است: «قد كان قبله بيوت كثيرة لكنّه اوّل بيت مبارك و هدى وضع للناس». ²

اين بدان معناست كه پيش از كعبه خانه‌هاى زيادى بوده است، ليكن كعبه اولين خانه مبارك و هدايتى است كه براى عموم مردم قرار داده شد، در سخن ديگرى از اميرالمؤمنين چنين استفاده مى‌شود كه منظور اولين خانه عبادت است، چنانكه مى‌فرمايد: «اول بيت وضع للعبادة البيت الحرام، و قد كانت قبله بيوت كثيرة». ³ برخى از مفسران نيز همين معنا را پذيرفته‌اند. ⁴