210در پايان آيه مى‌فرمايد: «وَ اعْلَمُوا أَنَّكُمْ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ» ، كه در حقيقت تأكيدى مجدد بر رعايت تقواست، و اين‌كه روزى مى‌بايست پاسخ‌گوى اعمالتان باشيد.
لطايف و اشارات
1. تخيير در كوچ از منى خود نمادى از تسهيل و تيسير در احكام سمحه و سهله اسلام است، چنانكه در موارد ديگر با تخيير در وظايف، تخفيف در وظايف، يا تبديل و برداشتن آن، به سهولت در احكام اشارت نموده است.
2. ارتباط جمله «وَ اعْلَمُوا أَنَّكُمْ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ» با انجام مناسك حجّ در اين است، كه موسم حجّ نسخه‌اى از صحنه قيامت است، كه انسانها در آن محشور شده‌اند.
3. گرچه حج‌گزار در كوچ كردن از منى در روز دوازدهم يا سيزدهم مجاز است، اما افضليت تأخير به دليل عبادت بيشتر به قوت خود باقى است، چنانكه انفاق آشكار و پنهان هر دو نيكوست، اما پنهان داشتن آن نيكوتر است. 14. چون در تعجيل و تأخير بايد حد ميانى وجود داشته باشد، تا زودتر و ديرتر صدق كند. بنابر اين مراد از تعجيل اين است كه اگر قبل از غروب كوچ نمود اشكالى نيست، ولى اگر از غروب تأخير نمود بايد در روز سوم كوچ كند.
5. اسلام در قالب حجّ مبارزه با خرافات و بدعت‌ها نموده است، و حقيقت آنچه كه خداى سبحان در قالب شريعت مقدسه ممنوع نكرده و گناه نشمرده است را بيان نموده است. و اين در حقيقت بيانگر اين است كه شريعت داراى حدّ و مرز است، و هر كسى نبايد از سوى خود كارى را گناه بشمارد.