196قبلى بايد گفت: خداى سبحان ابتدا از اداى مناسك حجّ سخن گفت و فرمود: «فَإِذٰا قَضَيْتُمْ مَنٰاسِكَكُمْ» ، پس از آن به ضرورت ياد و نام خدا پرداخت و دستور داد كه «فَاذْكُرُوا اللّٰهَ» ، در ادامه برترى ياد خدا بر ياد نياكان را يادآور شد كه « أَوْ أَشَدَّ ذِكْراً » ، و در پايان به تقسيم مردم در دعا كردن و بيان خواسته‌هايشان پرداخت و گفت: «فَمِنَ النّٰاسِ» . بنابراين جمله «فَمِنَ النّٰاسِ» ، تفريع بر «فَاذْكُرُوا اللّٰهَ» است، كه در حقيقت بيانگر خواسته‌هاى متفاوت و متمايز از يكديگر مى‌باشد.

برخى از مفسران معتقدند كه مراد از ناس در آيه شريفه مطلق انسانها اعم از كافر دنيا طلب و مؤمن آخرت‌خواه مى‌باشد. و از اين رو كفار كه منكر معادند تنها به دنبال دنيا هستند، و مؤمنان به قيامت هر دو را مى‌طلبند. ¹ برخى ديگر بر اين باورند كه منظور مسلمانانى هستند كه اسرار دين را درك نكرده، و نور دين به طور كامل در قلبشان قرار نگرفته است. ² به نظر مى‌رسد ديدگاه نخست با تعبير در آيه، كه مى‌فرمايد: «مَنْ يَقُولُ رَبَّنٰا آتِنٰا» چندان سازگارى نداشته باشد، زيرا هر دو گروه معتقد به خدا و ربوبيت او هستند، بنابراين مؤمنان ضعيف الايمان بايد منظور باشد، كه تنها به فكر دنيا بودند، و از انديشه آخرت غافل بودند.

گروه‌هاى مردم

قرآن كريم مردم را به چهار گروه تقسيم مى‌كند، كه در حقيقت حصر عقلى است، و آن عبارت است از: