149 فَفِدْيَةٌ مِنْ صِيٰامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ (بقره: 196)». و در جاى ديگر در باره كفاره صيد مى‌فرمايد: « يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاٰ تَقْتُلُوا الصَّيْدَ وَ أَنْتُمْ حُرُمٌ وَ مَنْ قَتَلَهُ مِنْكُمْ مُتَعَمِّداً فَجَزٰاءٌ مِثْلُ مٰا قَتَلَ مِنَ النَّعَمِ يَحْكُمُ بِهِ ذَوٰا عَدْلٍ مِنْكُمْ هَدْياً بٰالِغَ الْكَعْبَةِ أَوْ كَفّٰارَةٌ طَعٰامُ مَسٰاكِينَ أَوْ عَدْلُ ذٰلِكَ صِيٰاماً لِيَذُوقَ وَبٰالَ أَمْرِهِ (مائده: 95)».

برخى از مفسران مى‌گويند: اين كه مقيد به تعمد نمود، بدين معناست كه حكم خطا فرق مى‌كند، زيرا در خطا قصد كشتن صيد را نداشت، بلكه مثلاً به قصد تير اندازى، ناگهان به صيد برخورد نمود. و نيز اين كه به طور مطلق كفاره را واجب نمود، بيانگر عدم تفاوت بين ذاكر و ناسى و ساهى است. ¹

t اين دو آيه ضمن آن‌كه اصل كفاره محرمات را تشريع مى‌كند، مسايلى چون: عوامل اضطرار، جايگزين كفاره، نوع كفاره، محل انجام هدى و فلسفه كفاره را نيز بيان مى‌كند.

6. هشدار به خطاكاران

در بخش پايانى آيه با التفات از غيب «من فرض...»به خطاب «تفعلوا...»، به سه نكته اساسى اشارت شده است، كه هر كدام نقشى مهم در زندگى انسان ايفا مى‌كند.

ابتدا فرمود: «وَ مٰا تَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ يَعْلَمْهُ اللّٰهُ» . اين در حقيقت يادآورى تقوا و هشدارى بر رعايت امور ياد شده است، كه گمان نكنيد از مراقبت الهى مى‌توانيد فرار كنيد، نه! هرگز چنين نيست، بلكه هر آنچه از خير و خوبى انجام مى‌دهيد، خداوند بدان آگاه است. برخى از مفسران مى‌گويند: اين جمله، پس از نهى شرور، ترغيب به خير است؛ يعنى به جاى انجام زشتى‌ها، دنبال نيكى و