150نكويىها باشيد، به جاى ارتكاب فسق دنبال خيرات باشيد، و به جاى جدال در پى وفاق و اخلاق جميله باشيد. 1
t در جمله بعدى فرمود: «وَ تَزَوَّدُوا» . با اين جمله يادآور مىشود كه به فكر زاد و توشه باشيد، مى نويسند : درآن زمان برخى ازمردم عرب با دست خالى به زيارت خانه مىرفتند، و منطقشان اين بود كه ما عازم حج و زاير خداييم، و ممكن نيست كه خداوند به ما غذا ندهد. 2 خداوند با ردّ چنين منطقى به حاجيان سفارش مىكند كه زاد و توشه با خود بردارند.
در ضمن با بيان بسيار لطيف، به توشه اخروى نيز توجه داده و مىفرمايد: «فَإِنَّ خَيْرَ الزّٰادِ التَّقْوىٰ» . تزودوا توشه دنيايى بود، و خيرالزاد توشه اخروى است. و سفارش دوباره بر تقوا.
توشه دنيا و توشه آخرت
براى انسان دو گونه سفر وجود دارد: يكى سفر در دنيا، و ديگرى سفر از دنيا. و چون در دو فضاى متمايز دنيا و آخرت صورت مىگيرد طبعاً توشه هركدام و رنج آن نيز با ديگرى متفاوت است، براى سفر در دنيا شناخت مقصد و مسير، رفيق راه، آب و غذا، پول، لباس، مركب و امثال آنها كه متناسب با وضع همين دنيا و از جنس آن است لازم مىباشد، كه بودن آن موجب آسايش و لذت چند روزه مىشود، و نبود آنها به هر دليل باعث رنج و سختى انسان در زمانى اندك مىشود.
اما سفر از دنيا نيازمند توشه معنوى از جمله شناخت مبدأ و معاد، معرفت حق تعالى، اطاعت خدا، تقوا، عمل صالح مىباشد، كه اگر انسان بتواند آن را از