354البكرى در «معجم ما استعجم» ضمن اينكه سُلالِم را «حصن من حصون خيبر» دانسته، به تلفّظ سُلَيْلم نيز اشارتى دارد. ياقوت حموى مزيد بر نامى كه از اين قلعه ذيل توصيف جغرافيايى خيبر مىبرد، در بارۀ السُّلالِم مىگويد:
«حصن بخيبر و كان من أحصنها و آخرها فتحاً على رسول اللّٰه.» 1
4 / ب: قلعۀ الكتيبه
ابوعبيد در «الأموال» آن را الكثيبه ثبت كرده است و سمهودى به استناد ابنشبّه در «تاريخ المدينه» همين لفظ و كتابت را برگزيده است كه:
«و خرجت الكثيبة فى الخمس و هي مما يلي الوطيح و سلالم». 2ياقوت حموى نام اين قلعه را به صورت كَتيبَه ضبط كرده و در وصف آن آورده است: «و هو حصن من حصون خيبر.» 3ابناسحاق از الكتيبه بهعنوان نام قلعهاى در خيبر كه:
«و كانت الكتيبة خُمَسَ اللّٰه و سهم النبى» نام مىبرد 4؛ هرچند وقتى مىنويسد:
«ثم قسم رسول اللّٰه الكتيبة و هي وادي خاص بين قرابته و بين نسائه و بين رجال المسلمين» به نظر مىرسد واژۀ «الكتيبه» به معنى نام يك قلعه به كار نرفته است. ضمن اينكه به اشتباه از تعبير وادى خاص استفاده مىكند؛ در حالى كه صحيح آن وادى خلص است!
واقدى «الكتيبه» را نام قلعهاى مىداند و با وصفِ «حصناً منيعا» از آن ياد مىكند. 5فيروزآبادى نيز با واقدى همنظر است و «الكتيبه» را نام قلعهاى از قلاع خيبر دانسته است. 6با اندك توجّهى بر ديگر آراء و اسناد تاريخى، معلوم مىشود كه الكتيبه نمىتواند