337«پيامبر در مسجد فتح و مسجدهاى اطراف آن نماز خوانده است.» 1يا چون تيرههاى مختلف انصار در روزهاى خندق، آن محل را براى استراحت خود انتخاب كرده بودند، مكانهايى جهت نمازِ خود اختصاص داده بودند و پيامبر صلى الله عليه و آله نيز در همۀ آنها به نماز مىايستاده است. 2 به هر حال اين اقوال، به پژوهشهاى زيادى نيازمند است. شايد هيچ يك از اين كلمات، حقيقت نداشته باشد و به مناسبت نقش برجستۀ سلمان فارسى در ابتكارِ حفر خندق و علىّ بن ابىطالب عليه السلام در قتل عمرو بن عبدود - كه تأثير بسزايى در شكست و نافرجامى كار قريشيان داشتهاند - مساجدى به نام اين بزرگان بنا شده باشد.
ابنبطوطه به غير از مسجد فتح، از دو مسجد در دامنۀ كوه سلع ياد كرده است و نامى از مسجد ابىبكر نمىبرد. 3 صاحب «المناسك و اماكن طُرق الحج» در صفحۀ 402 - 339 كتابش، به استثناى مسجد فتح، نشانى از دو مسجد ديگر در سدۀ 2 تا 3 ه .ق. ارائه نداده است. فيروزآبادى نيز ذيل شرح خندق تنها به مسجد فتح اشارتى دارد ولاغير. 4به هر حال آنچه مسلّم است، هر سه مسجد سلمان، على و ابوبكر كه در سال 902 تجديد بنا شده، در عصر عثمانىها مكرّراً تعمير و مرمّت شده و به همين اسامى يا مساجد الأربعة شهرت داشته است. على بن موسى در رسالهاش مىنويسد:
و غربي جبل سَلع المساجد الأربعة منهم مسجد الفتح المأثورة من يوم الأحزاب. 5در خلال سالهاى 1395 تا 1398ه .ق. كه نگارنده از اين منطقه بازديد كرد، به غير