238است، بهخوبى نشان مىدهد كه سمهودى، مدارك تاريخى مستندى در مورد غار بهدست نياورده است و در عين حال نمىخواهد كه به قبول مردم در طول تاريخ و به شهرت آن اعتراضى داشته باشد.
به هر حال، غار بر بلندى كوه احد، قرنها مورد ديدار زائران و مسافران مدينه بوده است و آن را بهعنوان اثرى از واقعۀ احد مورد توجّه قرار مىدهند.
ابنجبير، سيّاحِ مشهور سدۀ 6 ه .ق. ذيل شرح مشهد و مسجد حمزۀ احد، به غارى كه مورد توجّه زائران در احد بوده، اشاره كرده، مىنويسد:
«و الغار الذي أوى إليه النبيّ - صلّىاللّٰه عليه [ وآله ] وسلّم - ».
لذا معلوم مىشود كه در حوالى سالهاى 578 - 581 ه .ق. موقعيّت غار، مشهور اهل مدينه بوده است. 1اين غار با فضايى براى پنهانشدنِ يك فرد بر سمت شرقى دهانۀ درّه جاى دارد و «ابراهيم رفعت پاشا» بىآنكه از آن سخنى به ميان آورد، عكسى از قسمت نهايى راهِ منتهى به غار به سوى عرصۀ ميدان احد تهيّه كرده است كه بهخوبى از موقعيّت تاريخى آن در سال 1321 ه .ق. حكايت مىكند و زائرانى را نشان مىدهد كه براى ديدار آن در رفت و آمد هستند. 2حقيركهدرسالهاى 1395 - 1397ه .ق. بهاُحد رفتم، اسلايدهاى متعدّدى را از زاويۀ ميدان وقوع نبرد به طرف غار تهيّه كردم كه دقيقاً موضع آن را بر بلندى كوه احد نشان مىدهد و از كثرت جمعيت ديداركننده حكايتى آشكار دارد.پيكرۀ 16 - 2؛ 17 - 2
2 / پ : قبّةالثنايا
ابنهشام به سلسلهاسنادش از ابوسعيد خدرى روايت مىكند كه «عُتْبَة بن ابىوَقّاص» در روز احد سنگى به سوى پيامبر پرتاب كرد كه موجب شكستهشدن دندان