214شنبه، قريشيان هجوم آوردند و شامگاه همان روز همه چيز پايان يافت و تاريخِ شرق مبدأ جديدى يافت.
قبل از بيان حادثه و وقوع هجوم قريشيان، بايد بررسى كنيم كه چه عواملى باعث شد تا مسلمانان راهى احد شوند. آيا انتخاب پيامبر بود يا قريشيان؟ به آنچه در روز سهشنبه و چهارشنبه در آن ايّام گذشت، باز مىگرديم:
1 - 3 / ب : مسير قريش
از لابلاى مدارك تاريخى معلوم مىشود كه قريش از سرزمينهاى ذىطوى، ابواء و رابغ گذشت و در ذىالحليفه - نزديكىهاى مدينه - اردو زد. توقّف در ذىالحليفه مورد تصريح ابنسعد بوده و آن را در روز پنجشنبه دانسته است. 1منابع مختلف سيره، تاريخ و حديث، دقيقاً راهى را كه قريشيان را به دامنۀ كوه احد كشانيدهاست، مشخّص نمىكنند وحتّى از ذىالحليفه تا احد ازمناطقى نامبردهاندكه با موقعيّت جغرافيايى مدينه در زمان پيامبر مطابقت نمىكند. به نظر مىرسد گفتۀ واقدى در ارتباط با جغرافياى مناطق مسلماننشين اطراف مدينه به حقيقت نزديكتر باشد كه:
قريشيان روز پنجشنبه و جمعه از ذىالحليفه به منطقۀ العقيق و از آنجا: «نزلوا بالوطاء» سپس در العرض به رفت و آمد مشغول بودند تا به مدينه حمله كنند.
ذىالحليفه چنانچه در شرح و وصف مسجد شجره 2 ياد كرديم، در حدود هشت كيلومترى شهر و در نخستين كنارۀ وادى عقيق در جنوب غربى مدينه جاى دارد. 3قريشيان پس از ترك ذىالحليفه براى تسلّط و شناسايى موقعيّت مدينه، منطقى است كه راهى جنوب ذوالحليفه نشوند؛ زيرا اين راه به پشت «كوه عير» در امتداد جنوب