151به راست رفت و آنگاه به چپ پيچيد؛ تا به درّۀ خيف رسيد و آنگاه راه تنگۀ معترضه را در پيش گرفت تا به تيا رسيد.» 1موقعيّتِ «المنصرف» مورد تصريح ابناسحاق است و واقدى به آن اشاره نكرده است. ابنسعد نيز آن را چنين ثبت كرده است: «ثمّ يريد بالمنصرف». 2«منصرف» در واقع از نظر موقعيّت جغرافيايى، همان منطقهاى بوده است كه النّازيه يا المسيجيد نيز ناميده مىشده است.
وادى بزرگ المسيجيد در ميان اعراب به نام «المنصرف» نيز مشهور بوده و براى رفتن به سوى وادى الصّفراء، به سمت راستِ «منصرف» حركت مىكردند. اين منطقه قبل از آنكه به تنگه و وادى صفراء برسيم، از وادى رحقان تشكيل مىشده است.
مؤلّف «المناسك و اماكن طرق الحج» در صفحۀ 445 كتابش از منطقۀ مذكور به نام المنصرف ياد كرده، مىنويسد:
«و ذلك العرق انتهاء طرفه على حافة الطريق، دون المسجد الذي بينه و بين المنصرف» 3در حال حاضر در المسيجيد مسجدى به نام «مسجد المنصرف» به ياد نماز پيامبر صلى الله عليه و آله در سفر بدر ساخته شده است؛ كه اهالى آن را مسجد الغزاله مىخوانند.
براى شناخت اين موقعيّت بايد توجّه داشت كه السّقيا (امالبرك) در مسير مكّه - مدينه قرار داشته و در سدههاى نخست اسلام، در ميانۀ مكّه - مدينه، موقعيّتى ممتاز داشته است. با طىّ طريق در سمت چپ «سقيا» به المنصرف كه امروزه آن را مسيجيد مىنامند، مىرفتند و از آنجا به النازيه و وادىالصّفراء و بدر عزيمت مىكردند.
رُحْقان وادىيى است كه امتداد آن از النّازيه تا مستعجله كشيده شده و پس از آن است كه به تنگۀ صفراء ره مىرسيم.
ابناسحاق پس از ذكر طريقالنّازيه در مسير بدر، به ياد مىآورد كه پيامبر: «فسلك