103تصميم گرفتند در بدر منزل گزينند؛ تا از هر نوع برخوردى ممانعت كنند. وقتى احساس كردند اگر به مدينه باز گردند، قريش آنها را تعقيب خواهد كرد و شهر را مورد تهديد قرار مىدهد، مصمّم شدند در بدر بمانند و موضع دفاعى به خود گيرند و تن به آيين جاهلىِ پرستش بتها ندهند. با اينهمه تلاشها كردند كه صلح را تحقّق بخشند؛ ولى قريش زير بار نرفت و مسلمانان در تحقّق اين راه معنوى ناكام ماندند.
4 - قريش صفوف حمله را فشرده كرد و به نام بتهاى مكّه آغازگر حمله شد.
محمّد صلى الله عليه و آله پس از آنكه دانست كه مخاصمه به صلح منتهى نمىشود، با مسلمانان مشورت نمود. آنها ايمان خود را به پايدارى و استقامت در برابر ظلم مكّىها اعلام داشتند. آنگاه بنا به اصل دفاع و حفظ ذات در شرايط كاملاً نامساوى به دفاع پرداختند.
5 - قريش در اين حمله و هجوم، نيازمند تحريص و تحريك افراد به پايدارى در برابر حفظ آيين بتپرستى و اشرافيّت مكّه بودند و مسلمانان در دفاع از جان خود، خداوند يكتا را در نظر داشتند كه ايمان به او را اساس حيات معنوى خود مىدانستند. 1
3 / پ : هجوم بتپرستان و دفاع اجتنابناپذير مسلمانان
متأسّفانه مدارك و مستنداتى كه نحوۀ حملۀ قريش، يا دفاع مسلمانان را بيان كردهاند، چنان با توصيفات و تفاخرات گره خورده است، كه تشخيص قسمتهاى صحيح و پيداكردن فرازهاى اساسى و خدشهناپذير آن سخت و پيچيده به نظر مىرسد؛ خاصه آنكه قسمتى از آن اسناد، در تركيب يا تلفيق با احاديث و آيات، حالتى كاملاً ماوراءالطّبيعى به خود گرفته است كه علم تاريخ را بدان راهى نيست.
با اين همه در حدّ توانمان، به شكافتن راههاى صعب تحقيق همّت گماشته، محدودۀ مدينهشناسى را در ارائۀ مدارك و مسائل جنبى آن مدّنظر داريم:
موسى بن عقبه معتقد است:
«اوّل كسى كه حمله را آغاز كرد، اسود بن عبدالأسد مخزومى بود؛ در حالى كه