238ثنيّة المدينة». 1اين كوه كوچك در شمال مدينه، حدّ فاصل مدينه و كوه احد، در مشرق كوه سلع واقع شده است و نبايد آن را با ديگر ارتفاعاتى كه به نام ذباب در سرزمين نجد و حجاز وجود دارد و هَمْدانى در «صفة جزيرة العرب» به آنها اشاره كرده، اشتباه نمود.
ابنزباله و ابنشبه از عبدالرّحمان الأعرج روايت مىكند كه رسول اسلام بر فراز كوه ذباب نماز بهجاى آورد و در سندى ديگر از ربيع بن عبدالرحمان بن ابىسعيد خدرى گفته شده است:
در روزهاى سختِ قبل از نبرد خندق، بر كوه ذباب، قُبّهاى ( \ چادرى) بر افراشته بودند تا محمّد صلى الله عليه و آله بر امر تقسيم نيروها و كندن خندقها نظارت كند... و شايد اين اشاره، بعضى از محقّقان بزرگ اخبار مدينه؛ از جمله مطرى را به اشتباه انداخته است كه مسجد فتح را در دامنۀ كوه سلع، همان مسجد ذباب تصوّر كنند؛ در حالى كه دو كوه سلع و ذباب، اگر چه در غزوۀ خندق، دو مركز مهمّ تجمّع مسلمانان بوده و هر دو به اعتبارى در شمال غربى ثنيةالوداع و در مسير خندق است؛ ولى بنا به پژوهش سمهودى در «وفاء الوفا بأخبار دارالمصطفى» و مستندات تاريخى، كه مورد مراجعۀ مؤلّف حقير بوده، «ذباب» در مسير شامى مدينه و در ناحيۀ شمالى ثنيةالوداع و مسجد فتح در دامنۀ شرقى كوه سلع قرار دارد.
البتّه به عقيدۀ مؤلّف حقير، ممكن است نام ذباب بعدها به علّتى به كوه كوچكِ مذكور اطلاق شده باشد. در روايت ابو غسان مىخوانيم: ذباب مردى بود از اهالى يمن و نمايندۀ مروان، كه چون اختلافى بين او و يكى از انصار روى داد، ذباب مرد انصارى را تا مدينه تعقيب كرد و در مدينه او را به قتل رسانيد. مروان پس از خبردار شدن، دستور داد او را بكشند و بر بالاى كوه مذكور آويزان كنند.
ابنشبه به نقل از ابوغسان روايت مىكند كه ملوك كشتهشده را بر فراز كوه ذباب