171بر اين اساس، محراب تهجّد، خارج از مقصورۀ فاطمه عليها السلام و در قسمت شمالى حجرۀ آن حضرت؛ يعنى بين شباك حجرۀ فاطمه عليها السلام و محلّ اهل صفّه قرار دارد.

سلطان عبدالمجيد عثمانى همزمان با مرمّت و تعمير بناى مسجد، محراب قديمى التهجّد را نيز تعمير و نماسازى كرد و بر روى آن، اين آيۀ مناسب را چنين كتيبه كردند:

وَ مِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نٰافِلَةً لَكَ عَسىٰ أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقٰاماً مَحْمُوداً ¹ به اتّفاق نظريۀ مفسّران عامّه و خاصّه و با اتكا به رواياتِ مورد تأييد فريقين، «مقام محمود» همان مقام شفاعت است و بنا به روايت ابن‌عبّاس در تفسير «مجمع البيان» شيخ طبرسى، اين آيه دليل بر واجب بودن نماز شب بر پيامبر اسلام و فضيلتِ آن براى مسلمانان است؛ چنانكه جعفربن محمد عليهما السلام در پاسخ به سؤال از نوافل فرمود:

«نماز شب بر پيامبر واجب بود؛ و «فريضة ففزع السامعون» زيرا وَ مِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نٰافِلَةً لَكَ ... . ²«محراب تهجّد» كه در بسيارى از منابع فرهنگ اسلامى، تحت عنوان «اسطوانة التّهجّد» مورد بررسى قرار گرفته، توسط حكومت سعودى برچيده شد. نيز محرابى كه قبلاً در قسمت مرتفع و مجاور شباك شمالى حجره يا مقصوره فاطمه قرار داشت، ديگر در اين مكان ديده نمى‌شود. اين محراب روى اوّلين ستون بزرگى كه در شرق باب شمالى الشباك قرار داشت - و كنار پنجرۀ امروزى - معمارى شده بود كه در حال حاضر دقيقاً در قسمت چپ راهِ باب جبرئيل است؛ به نحوى كه قسمت راست آن، محلّ اصحاب صفّه قرار دارد و زمين مجاور آن مانند محلّ اهل صفّه، اندكى مرتفع‌تر از سطح زمين مسجد مى‌باشد. ³