118گنبد قديمى كه طبق آنچه گفتيم، بانى بنايَش «مماليك مصر» و در زمان سلطان عبدالحميد، به قبّةالخضراء موسوم گرديد، به نحو اساسىترى برافراشته شد. تمامى سطوح داخلى گنبدها را به انواع نقشهاى رنگارنگ و روغنى، نقّاشى كردند و به خطّ زيباى اسلامبولى، آيات قرآنى را بر سطح آنها خطّاطى نمودند.
ديوار قبلى مسجد را از بابالسّلام تا آخر حدّ منارۀ رئيسه به قلم عبداللّٰه افندى خطّاط مشهور ترك و به خطّ ثلث اسلامبولى كاشىكارى كردند.
ابواب قديمى مسجد تجديد بنا گرديد و به سبك معمارى عثمانى، منقّش و گچكارى گرديد و سردرها را تزئين كردند و درها را با چوب يكپارچۀ گردو نجّارى نمودند و آن را به جاى درهاى قديمى نصب و با نوشتههاى منقّش از مس قرمز، تزئين كردند.
منارهاى در قسمت شمال غربى مسجد به نام منارۀ مجيديّه بنا كردند و ديگر منارههاى مسجد را تعمير و مرمّت نمودند.
عبدالمجيد عثمانى پس از توسعه و تعميرات مسجد، اشياء قيمتى بسيارى را وقف مسجد نمود. بهترين قنديلهاى كشيده شده در زنجيرهاى نقرهاى، شمعدانهاى زرّين، پردههاى زربافت و فرشهاى خوشبافت را كه به گفتۀ بتنونى تماماً «بانواع السجاد العجمى الثمنى» (ص 211) بوده، جهت مسجد ارسال داشت.
اين توسعۀ توأم با تعمير و عمران اساسى از سال 1265 ه . ق. تا سال 1277 ه . ق. به طول انجاميد. همه آثار آن به استثناى توسعۀ شامى مسجد كه در توسعۀ سعودىها تغيير شكل يافت، تاكنون موجود بوده، به يادگار از زمان عبدالمجيد عثمانى به جاى مانده است.
بعدها در سال 1336 ه . ق. فخرى پاشا قائد اعظم ترك در آخرين سالهاى حيات خلافت عثمانى كه در طول جنگ جهانى اول به عنوان حافظ شهر مدينه منصوب شده بود، محرابهاى سليمانى و نبوى و چاه موجود در صحن مسجدالنّبى را تعمير كرد و با اين آخرين تعميرات، دفتر اوراق حيات عثمانىها نيز در حجاز بسته شد.
نك : نقشۀ صفحۀ 119