106فيما نوى من حسن نيّة في ذلك و أحسن ثوابه». 1ابنرُسته در «الأعلاق النفيسه» 2 كه حوالى سال 290 ق. تأليف شده، از سنگ نبشتههايى ديگر ياد مىكند كه بر اساس آن معلوم مىشود مهدى عبّاسى در سال 163 ق.
عمليات ساختمانى را آغاز و در سال 165 ق. از آن فارغ شده است:
«و كان مبتدا ما أمر به عبداللّٰه المهدي محمد أمير المؤمنين أكرماللّٰه من الزيادة في مسجد رسولاللّٰه - صلّىاللّٰه عليه[ وآله ] وسلّم - عمله في سنة اثنين و ستين و مائة و فرغ منه سنة خمس و ستين و مائة فأميرالمؤمنين - أصلحهاللّٰه - بحمد اللّٰه على ما أذن له و ما اختصه به من عمارة مسجد رسولاللّٰه - صلّىاللّٰه عليه[ وآله ] وسلّم - و توسعته حمداً كثيراً و يحمداللّٰه ربّ العالمين على كلّ حال». 3پس از توسعۀ صورتگرفته از سوى مهدى عباسى در قرن دوم هجرى، منابع و مآخذى اساسى تا اواسط قرن هفتم هجرى قمرى در دست نداريم كه دقيقاً روشن كند:
مسجدالنّبى با چه تغييرات يا تعميرات مهمى رو به رو شده است. آنچه مسلم و مشهور است، توسعهاى در بناى مسجد صورت نپذيرفت. اگرچه زين الدين مراغى متوفّاى 816 ق. در «تحقيق النصرة بتلخيص معالم دارالهجره» و ابنقتيبه دينورى متوفّاى 276ق.
در «المعارف» اشاره كردهاند كه مأمون عباسى (198 تا 202ه .ق.) در توسعه و تعمير بناى مسجد اهتمام ورزيده است؛ ولى از چگونگى آن حقير را اطّلاعى حاصل نشد.
نك : نقشۀ صفحۀ 107