99در اين آيه نيز بيان اصل برائت، با يك سلسله مفاهيم عميق و مستدل همراه است ¹ كه اشاره به برخى از آنها مفيد تواند بود:

الف - واژۀ «اذان»؛ بيان كننده، اعلام رسمى و علنى توأم با فرياد است؛ همانگونه كه شعارهاى اصيل توحيدى (فصلهاى اذان) نيز «اذان» ناميده شده است.

اين خود نشان‌دهندۀ اهميت و جايگاه برائت در دين مقدس اسلام است كه به شعار برائت، با ديدى مشابه ديدگاهش در زمينۀ شعائر توحيد مى‌نگرد. ²ب - از انتساب اذان به خدا و رسولش چنين استنباط مى‌شود كه:

اذان برائت، يك حكم اعتقادى صرف و يا يك فرمان اجرايى رسول خدا - ص - نيست؛ اصلى است دو بعدى، كه هم به عنوان يك اصل ثابت اعتقادى به خدا منسوب است و هم به عنوان يك حكم شريعت و يك شعار اجرايى كه به پيامبر - ص - مربوط مى‌گردد و جنبۀ توحيدى و بُعد شريعتى آن قابل تفكيك نيستند.

ج - در آيۀ اول سورۀ برائت، مخاطبان انسانهاى مشرك و عهدشكن بودند ولى در اين آيه مخاطب اذان برائت همۀ مردمند كه بايد از اين اصل اسلامى آگاه باشند كه اين يك خط مشى اصولى اسلام و يك استراتژى دراز مدت مى‌باشد.

گويى دو نوع برائت لازم است؛ نخست برائتى است كه به خود