157معناى اين كه حج بايد در ماههاى حرام انجام گيرد، آن است كه حج در غير ماههاى چهارگانه صحيح نيست، و اين به دليل احترام خاصّى است كه ماههاى حرام از آن برخوردار است.
بنابر اين، آنچه در حج حرام است، به دليل احترامى است كه از تعظيم حج و ماههاى حرام ناشى مىگردد. اما اگر كارى كه در حج انجام مىگيرد مصداق خير نزد خدا و متناسب با حرمت حج و احترام ماههاى حج باشد؛ مانند امر به معروف، نهى از منكر، مذاكرۀ علمى، اقامۀ شعائر، احياى اصول اسلام، اظهار ولا و دوستى نسبت به خدا و رسول و اولياى خدا، تظاهر به برائت نسبت به مشركين و دشمنان خدا، طرح مسائل و مشكلات اسلام و مسلمانان، دعوت به وحدت و اتحاد و احياى حج، آنگونه كه خدا و رسول خدا خواسته است، بىشك از نوع جدال ممنوع نخواهد بود.
2 - التزام به حج، التزام به همۀ لوازم آن را به دنبال دارد، آنگونه كه مُفاد «فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ» مىباشد. اين التزام با احرام به وجود مىآيد و اين التزام، عبوديت و اخلاص و تعظيم شعائر را فرض مىكند و معناى آن اين است كه محرِم در حجّ نبايد منافى روح عبوديت و اخلاص و تعظيم شعائر را انجام دهد. جدال ممنوع، همان شيوهاى است كه منافى اين ملزومات حج است. و امّا جدال نيكو در حج، كه براى برقرارى روح عبوديت و نفى عبوديت طواغيت و به منظور تعظيم شعائر باشد آنگونه مضمون حركتهاى نفى كننده شرق و غرب و ايادى آنها است، بىشك از قلمرو جدال ممنوع خارج خواهد بود.