153بخير، فاِنَّ من تَمامِ الحجِّ والعُمرةِ انْ يحفظَ المرءُ لسانَه الَّا من خَيْرٍ كما قال اللّٰه تعالى: فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ فَلاٰ رَفَثَ وَ لاٰ فُسُوقَ وَ لاٰ جِدٰالَ فِي الْحَجِّ. والرفثُ، الجِماعِ والفسوقُ،الكِذبُ والسّبابُ والجِدالُ، قولُ الرَّجلِ «لاٰ واللّٰهِ، بَلى واللّٰهِ.» ¹«هنگامى كه محرم شدى، بر تو باد تقواى خدا و همواره به ياد خدا باش و كمتر سخن بگو، مگر دربارۀ امر خير؛ زيرا وقتى حج و عمره كامل مى‌شود كه محرم زبان خود را جز از خير باز دارد؛ چنانكه خدا فرمود كسى كه در ماههاى حج، فريضۀ حج بر او واجب شد (محرم شد) پس بايد از رفث و فسوق و جدال اجتناب كند. رفث، همبستر شدن با زنان است و فسوق، دروغ گفتن و دشنام دادن است و جدال، گفتن «لا واللّٰه، بلى واللّٰه» مى‌باشد.

در روايت ديگرى از معاوية بن عمار آمده:

«اتّقِ المفاخرةَ وعَليْكَ بورعٍ يَحْجزُكَ عَن مَعاصِي اللّٰه.» ²«از فخرفروشى اجتناب كن و بر تو باد به ورع و تقوايى كه تو را از معاصى خدا بازدارد.»

مشابه اين معنا در روايات ديگر نيز آمده است و مفاد همۀ اين روايات را مى‌توان چنين خلاصه كرد:

جدال، آن نوع مشاجرۀ لفظى است كه معمولاً موجب لجاجت و تهييج خشم و ارتكاب محرماتى مانند آزار رساندن، دشنام دادن، فخرفروشى كردن، و ديگر امورى است كه در شريعت اسلام ممنوع است.

در روايت ابوبصير (ليث بن بخترى) از امام صادق - ع - اين مطلب