100مشركان بايد اعلام شود و برائت ديگر از آن فراتر است و همۀ جهانيان بايد از آن آگاه باشند.

د - اذان برائت، از چنان اهميتى برخوردار است كه بايد در روز حج و در لابلاى مراسم آن، انجام گيرد و به مناسك حج روح برائت از مشركان بدمد و بُعد تبرائى توحيد را كامل سازد. رابطۀ اذان برائت با حج، خود نكته‌اى عميق و تفسيرى بس گسترده لازم دارد كه از حوصله اين مختصر بيرون است.

اگر برجسته‌ترين شعار اعتقادى و عملى حج، توحيد است و نشان از توحيد ابراهيمى دارد، پس اذانِ برائت نيز بايد در دل حج انجام گيرد و صيغه‌اى از اين مقوله دارد، با اين تفاوت كه برائت به بُعد منفى توحيد و بخش نخستين آن؛ يعنى «لا اله» مربوط است.

ه‍ - توصيف حج به «اكبر»، معانى مختلفى مى‌تواند داشته باشد ¹ولى نكتۀ قابل توجه دربارۀ برائت، ارتباط اذان برائت با حج اكبر است، كه بيان كنندۀ نوعى عظمت و اهميت اين عمل توحيدى مى‌باشد. گويى كه عظمتِ حج اكبر، با اذانِ برائت تكميل و تعميق مى‌يابد. ²و - مضمون اذان برائت با توجه به تعبير «أَنَّ اللّٰهَ بَرِيءٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ» اشاره به آن دارد كه اصل توحيدىِ برائت از مشركان را نبايد يك عمل مقابله به مثل يا انتقامجويانۀ پيامبر - ص - در برابر رفتار ظالمانۀ قريش و مشركان تفسير كرد بلكه اين يك اصل جاودانۀ اسلامى است كه خدا