374سپس مىگويد: بانىِ اين آب انبارها علىبك، بزرگ حاجبِ سلطان عبدالحميد مىباشد. 1
گنبد مصرع حمزه عليه السلام در نوشتۀ بورتون
ريچارد بورتون، جهانگرد انگليسى كه در سال 1853 ميلادى تقريباً يكصد و پنجاه سال پيش، از احد ديدار كرده است، مىنويسد: اينك در جايگاهى كه حمزه به شهادت رسيده، قبّه و گنبد محكمى بنا گرديده است. 2
تبرّك جستن به خاك قبر حضرت حمزه عليه السلام
گفتار سمهودى، مدينه شناس معروف نشانگر آن است كه مسلمانان از گذشتههاى دور به عنوان تبرّك و استشفا، خاك اطراف قبر حضرت حمزه را به اوطان خويش حمل و به صورت هديۀ مدينۀ منوره، در ميان اقوام و دوستان خود توزيع مىكردند و با اينكه در ميان فقهاى اهل سنّت انتقال خاك حرم مدنى مورد اختلاف بوده و عدّهاى از آنان حمل خاك مدينه را هم مانند خاك حرم مكّى جايز نمىدانستند، ولى همين علما نيز حمل تربت حمزه عليه السلام را به دليل سيرۀ عملى مسلمانان جايز مىدانستند.
سمهودى در اين مورد مىگويد: زركشى 3 حمل تربت حمزه را از خاك ساير نقاط مدينه مستثنى دانسته و به دليل اينكه مسلمانان در طول قرنهاى متمادى اين تربت را براى استشفا و مداواى سردرد به شهر و ديار خود حمل مىكردند تجويز نموده است. 4
و همچنين او از احمد بن يكوت نقل مىكند دربارۀ حمل خاك قبور شهدا از وى سؤال نمودند، و او چنين پاسخ داد: اشكال ندارد؛ زيرا از گذشتههاى دور حمل خاك قبر