299
بقعۀ اسماعيل فرزند امام صادق عليه السلام
به دنبال مطالب گذشته كه دربارۀ تاريخ هر يك از بقعهها و گنبد بارگاههاى موجود در داخل بقيع كه به وسيلۀ وهابيان تخريب گرديده است، بحث و بررسى به عمل آمد.
اينك تاريخ سه بقعۀ ديگر را كه در خارج بقيع قرار داشتند و داراى معروفيت و مورد توجه بودند، بررسى مىكنيم ومطلب را از بقعۀ اسماعيل فرزند امام صادق عليه السلام كه نزديكترين بقعه به بقيع بوده است، آغاز مىكنيم:
بقعه و قبر اسماعيل، آنگونه كه ما ديديم
پيش از بيان اصل موضوع، يادآورى اين نكته ضرورى است كه وهابيان بر خلاف قبور داخل بقيع-كه به هنگام تخريب هيچ اثرى از ساختمان و ديوار براى آنها باقى نگذاشتند-گرچه ساختمان قبور خارج بقيع را هم ويران نمودند اما به دور اين قبور، كه در معبر عام قرار گرفته بودند، ديوارى كشيدند بدون هيچ در و پنجرهاى؛ از جملۀ آنها قبر منتسب به فاطمه بنت اسد و قبر سعد بن معاذ است. اين دو قبر در شمال قبر عثمان ابن عفان و خارج از ركن شمال شرقى بقيع قرار داشتند كه پس از انضمام اين ضلع به بقيع در سالهاى اخير ديوار موجود در اطراف آنها نيز برداشته شد. و همچنين بود قبر اسماعيل بن امام صادق عليه السلام .