146حفر كرد. آب اين چاهها، فراوان بود و مردم پيش از آن از چاههايى كه خارج از حرم حفر شده بود، مىنوشيدند. به نخستين چاهى كه قصى در مكه حفر كرد ضحّول 1مىگفتند كه محل آن خانه امّهانى دختر ابوطالب در حزوره بود و عربها وقتى به مكه مىآمدند دور اين چاه جمع مىشدند و از آب آن مىنوشيدند. شاعرى در اين باره مىگويد:
أروى من الضحول 2 لمن انطلق
إن قصيّاً قد وفى وقد صدق 3
قصى چاه ديگرى نيز در «ردم الأعلىٰ» در كنار خانۀ أبان بن عثمان كه متعلق به خاندان جحش بن رياب بود، حفر كرد. وى پس از مدتى بينايى خود را از دست داد و مدتى بعد جبير بن مُطْعَم بن عدىّ بن نوفل بن عبدمناف، آن چاه را مجدداً حفر كرد و احيا نمود. پس از آن هاشم بن عبدمناف چاه بدر را حفر كرد و به هنگام حفر آن گفت:
بايد آن را مطلوب مردم، بسازم. و اين همان چاهى است در محوطهاى به نام «قوم» متعلق به ابنعبدالمطلب كه پشت خانه «طلوب» كنيز زبيده در بطحاء و در كنار «مستندر» قرار داد و اين همانى است كه يكى از فرزندان هاشم دربارهاش مىگويد:
نحن حفرنا بذّر بجانب المستندر
نسقى بمائها الحجيج الأكبر
هاشم همچنين چاه سجله را حفر كرد كه به آن چاه جبير بن مطعم مىگويند كه وارد «دار القوارير» شده بود و اين چاه به هاشم بن عبدمناف و فرزندان و خاندان او تعلق داشت تا اين كه اسد بن هاشم در زمانى كه عبدالمطلب [ چاه] زمزم را حفر كرد و از آن بىنياز شد آن را به مطعم بن عدى بخشيد؛ گفته شده عبدالمطلب پس از حفر زمزم و بىنياز شدن از آن، چاه را به وى بخشيد و مطعم بن عدى از او خواست تا حوضى چرمين