245ابوالعاليه رياحى دربارۀ آيۀ: فَأَنَّ لِلّٰهِ خُمُسَهُ مىگويد: سهم اضافه شده براى خداوند متعال در واقع براى خانۀ خدا (يعنى كعبه) است و بيشتر علما برآنند كه خداوند خمس (يك پنجم) را از جهت شرافت و حرمت به نام خود اضافه كرده است و سهم خدا و سهم پيامبر خدا صلى الله عليه و آله يكى است. او در دو جا از باب بيست و هشتم كتاب خود «القرى» اينمطلبرا آورده است. محبّ طبرى نيز خبرمربوط به «كلوا بالمعروف» را بهسنن سعيد بن منصور نسبت داده است و در طبقات محمّدبن سعد كاتب واقدى، از حديث عثمانبن طلحه آمده است و ما در باب سى و هفتم اين كتاب، انشاءاللّٰه بدان خواهيم پرداخت.
شست و شوى كعبه در اصل براى طهارت آن است. فاكهى مطلبى با همين مضمون آورده است. وى در بخشى با عنوان «در اذان بلالبن رباح بر كعبه و بالا رفتن او بر پشت بام كعبه در روز فتح مكه» آورده است: محمّدبن على مروزى از عبداللّٰه بن موسى، از موسىبن عبيدةبن عبداللّٰهبن دينار، از ابنعمر نقل كرده كه گفت: رسول خدا صلى الله عليه و آله به بلال فرمان داد و او به بالاى كعبه رفت و براى نماز اذان گفت و مسلمانان برخاستند و بندهاى كمر به يكديگر بستند و دلوها گرفتند و از زمزم آب برداشتند و بيرون و درون كعبه را شستوشو دادند و اثرى از آثار مشركان بر آن نگذاشتند. ما اين خبر را از آن جهت در اين بخش آورديم كه در آن از شستن كعبه به وسيلۀ پردهداران سخن به ميان آمده و اين خبر شاهدى بر آن است.
تعيين جهت قبله از افقهاى مختلف
دايىام، قاضى حرمين، محبالدين نُوَيْرى، از قاضى عزالدينبن جماعه بهطور شفاهى و او به نقل از نوشتۀ پدرش - در بخشىكه به بيان ويژگىهاى كعبه پرداخته و خود گفته است كه آن نوشته را در ربيع الآخر سال 662 به رشتۀ تحرير در آورده - برايم نقل كرد كه: جهتِ قبله براى مردم بصره و اهواز و فارس و كرمان و اصفهان و سجستان و شمالِ سرزمين چين و هر جا كه در آن سمت قرار دارد، از فاصلۀ در كعبه تا حجرالأسود