184به نظر من، اين روايات، آن حكمت (خداوندى) را كه سهيلى در ساخته شدن خانۀ كعبه به وسيلۀ حضرت ابراهيم عليه السلام از پنج كوه ياد كرده خدشهدار مىسازد؛ زيرا پس از يادآورى اينكه وى (ابراهيم خليل عليه السلام ) خانۀ كعبه را از پنج كوه؛ يعنى طور زيتا، طور سينا، جودى، لبنان و حِرا ساخته، مىگويد: به حكمت خداوندى توجه كن كه بناى آن را از پنج كوه ساخت و از اين نظر به آن مفهومى داد و آن را به عنوان قبلۀ نمازهاى پنجگانه و ستون اسلام در نظر گرفته است. 1اما بناى كعبه به وسيلۀ عمالقه و جرهم را ازرقى ياد كرده و با سند خود از علىبن ابىطالب[ عليه السلام ] روايت كرده كه ضمن خبر بناى كعبه به وسيلۀ حضرت ابراهيم عليه السلام فرموده است: پس از آن، (كعبه) منهدم شد و عمالقه آن را بنا كردند. سپس دوباره منهدم شد و قبيلهاى از طايفۀ جرهم آن را بنا كردند و بعد از آن منهدم گرديد و قريش آن را بنا كردند. 2فاكهى نيز اين خبر را آورده و به سند خود از حضرت على[ عليه السلام ] روايت كرده كه فرمود: نخستين كسى كه بيت (اللّٰهالحرام) را ساخت، حضرت ابراهيم عليه السلام بود، سپس ويران شد و جرهم آن را ساختند، پس از آن منهدم گرديد و عمالقه آن را ساختند و سپس منهدم شد و قريش بنايش كردند.
به نظر من، اين (روايت) به معناى آن است كه جُرهُم پيش از عمالقه خانۀ كعبه را ساختند، حال آن كه روايت قبلى، گوياى آن بود كه عمالقه پيش از جرهم خانۀ كعبه را بازكردند. اين در حالى است كه محبّ طبرى در «القرى» خبر اول را قطعى دانسته است.
مسعودى يادآور شده كسى كه از جرهم بود و خانۀ كعبه را بنا كرد «حارثبن مُضاض اصغر» بودهاست؛ زيرا در ضمن بيان اخبار جُرهم، دربارۀ او مىگويد: حارث، بر بناى بيتاللّٰهالحرام افزود و آن را به صورتىكه بناى ابراهيم عليه السلام بود، در آورد.