401زمزم با سنگ مرمر فرش شده بود و در اطراف داخل قبه به صورت دايره جايى براى آب بود كه عرض و عمق آن يك وجب و ارتفاع آن از زمين پنج وجب بود و آن آب براى وضو وجود داشت.در پايين آنها هم ستونهاى كوچكى بود كه مردم براى گرفتن وضو روى آنها مىنشستند.وى همچنين از قبّۀ عباس به همان صورتى كه ابن جبير در زمان ايوبىها وصف كرده سخن گفته و از تُنگهايى كه آب در آنها خنك مىشده ياد كرده مىنويسد:در آنجا خزانهاى هم براى كتابها و قرآنها بود.از جملۀ آن قرآنها، مصحفى به خط زيد بن ثابت بود كه در سال 18 از وفات رسول صلى الله عليه و آله كتابت شده بود.ابن بطوطه همانند ابن جبير به آن تبرّك جسته و بر آن بوسه زده است و مىنويسد:درِ اين قبّه از سمت شمال و در كنار آن قبّهاى معروف به قبة اليهودية است. 1چراكسه هر دو قبه را در سال 807 تعمير كردند و شايد تغييراتى هم در آنها داده باشند؛زيرا بعدها ابن ظهيره در وصف آنها مىنويسد:قبّۀ عباس تنها مخصوص شرب است،اما كتابها و مصاحف در قبّۀ ديگر است.او چيزى از مصحف زيد بن ثابت نمىگويد.
به نظر ما بعيد نيست كه آن قرآن در يكى از اين فتنههاى فراوانى كه در مكه پيش آمده،از ميان رفته باشد.
هر دو قبّه در سال 1310 از اساس برداشته شد،چنان كه در جاى خود به آن اشاره خواهيم كرد.
در اين دوره،به سال 807 باب الخلوه در سمت زمزم بسته شد،جايى كه مجلس ابن عباس در آنجا بود.در جاى الخلوه بركهاى سقفدار بنا گرديد و در ديوار آن كه در سمت باب الصفا بود،ظرفهاى مسين 2وجود داشت كه از آب موجود در آنها مردم در حالى كه روى سنگهايى كه گذاشته شده بود نشسته بودند،وضو مىگرفتند.بالاى آن بركۀ مسقف،خلوتى بود كه پنجرهاى به سمت كعبه،پنجرهاى به سمت صفا و پلهاى