212باران بهارى و زمستانى حفظ كند. 1
در يكى از سالهايى كه هارون حج گذارد،عامل او در مصر،منبرى بزرگ به او اهدا كرد كه داراى 9 پله و منقوش بود.وى دستور داد آن را در مسجد گذاشتند و منبرى كه از زمان معاويه بود،به عرفات بردند. 2
در دوران امين،آب زمزم كم شد و حتى خشكيد،به طورى كه در كف آن كسانى نماز خواندند.خليفه به عمر بن ماهان عامل خود در بريد و صوافى 3دستور داد چند ذرع كندند تا آن كه آب بيرون زد.در آنجا بود كه دريافتند آب از سه جهت وارد چاه زمزم مىشود؛يكى برابر ركن اسود،ديگرى برابر ابوقبيس و صفا،و سوم برابر مروه.عمق جاه تاآن وقت چهلذراع در خاك و29 ذراعكندهدر صخرهبود.مأمون هم شمارى كار تعميرى در مسجد داشت.از جمله دستور داد تا عمود بزرگى برابر ركن غربى كعبه ساخته شده و چراغ بزرگى بر آن نصب گردد،تا با چراغى كه امويان برابر حجر الاسود گذاشته بودند، برابرى كند.او دو عمود ديگر هم برابر دو ركن ديگر كعبه به همين مقصود درست كرد.
در زمان واثق دستور انهدام اين ستونها داده شد و به جاى آنها ستونهايى از مس درست شد و به هر يك از ستونها دو چلچراغ بزرگ براى روشن كردن مطاف آويخته شد.عباسيان خانۀ كعبه را با حرير قرمز و پارچۀ قبطى،هر سال دو بار مىپوشاندند.مأمون بار سومى را با حرير سفيد بر آن افزود.
برخى از اوصافمسجددر اين دوره
ازرقى در وصف مسجد در اين دوره چنين مىگويد كه مساحت مسجد،پس از دو بار توسعۀ مهدى عباسى،به 120 هزار ذراع-هر ذراع نيم متر-رسيد.شمار ستونهاى آن هم به 484 رسيد كه از اين تعداد 321 مورد پايههايش مذهّب بود.شمار درها هم به 23 عدد رسيد.ارتفاع ديوار در برخى از جهات 18 ذراع و برخى جهات ديگر 22 ذرع بود. 4