211چيزى نگذشت كه باز كسانى خانههايى ميان مسعى و مسجد ساختند.يكى از شناخته شدهترين آنها دارالقوارير بود كه اشاره كرديم از داخل با شيشه و از بيرون با فسيفساء 1ساخته شد.محل اقامت هارون الرشيد نيز در ميان صفا و مروه،تقريباً در جاى باب قايْتباى امروزى قرار داشت. 2مهدى عباسى،همچنين منارۀ باب السلام،منارۀ باب على و باب الحزوره«الوداع» 3را تعمير كرد.ابن ظهير مىگويد:اين اقدام نوعى نوسازى بود نه ساخت،جز اين كه مورّخان در بارۀ ساختمان آن منارهها پيش از اين،چيزى ننوشتهاند.
سدنۀ كعبه ضمن نامهاى به مهدى نوشتند كه سنگ مقام ابراهيم در حال از هم پاشيدگى است و مهدى دستور داد اجزاى آن را با نقره به هم پيوستند.او دو قبّه در كنار چاه زمزم در سمت شرق آن ساخت؛يكى براى سقايت،جايى كه عباس در آنجا سقايت مىكرد،و ديگرى محلى براى نگهدارى قرآنها. 4
مهدى بناى صفا و مروه را تجديد كرد،اولى را در 12 پله و دومى را در 15 پله.
هزينۀ خريد خانهها و توسعۀ مسجد،بنا بر نقل مورّخان،به سى ميليون و پانصد هزار درهم رسيد.اين مقدار تقريباً چيزى برابر با چهار ميليون ريال عربى است.
يك سال كه مهدى عباسى به حج آمده بود دريافت كه سنگ حِجر اسماعيل از سنگهاى باديه است.او عامل خود زياد را خواست و به او گفت كه حج به جاى نخواهد آورد مگر آن كه ديوار حجر از سنگ مرمر باشد.كارگران حتى شبانه در نور چراغ چندان كار كردند كه تا دستور خليفه عملى شد.در زمان هارون،حاكم مكه سايبانى براى مؤذنان در بالاى سقف مسجد درست كرد.اين در حالى بود كه پيش از آن براى مؤذنانى كه بر بام مسجد اذان مىگفتند،هيچ سايبانى وجود نداشت تا آنان را از گرماى تابستان و