135مثل همه منبرها نيست، و طرف«بيتاللّٰه»باز است، يكى از چوب و مذهّب است، سيزده پله دارد، ديگرى هم از چوب است اما روى آن صفايح 1 فولادى است، و دوازده پله دارد.
زمزم
«زمزم»عمارتى است در مقابل«ركن حجر»، و عقبتر از«مقام و مطاف»واقع شده است، در او از طرف ميان«مسجدالحرام»است، از خارج دوازده ذرع در نه ذرع است، يك طرف آن يك دو اطاق كوچك براى چراغ دارد، داخل خود«چاه زمزم»، اطاقى شش ذرع در شش ذرع است، دور چاه مدور و از زمين يك ذرع بلندتر است، ديوارى از سنگ مرمر دارد، بالاى آن هم، يعنى قطر ديوار سه چارك است، در بالاتر از ديوار، به قدر يك قامت چهار پنج قرقره 2 و دلو است، در پاى هر قرقره، يك سياهى ايستاده است، و متصل آب مىكشد و به مردم مىدهد، بالاى آنهم اطاقى دارد، در تمام عرض و سقف و طول و دور ارسى دارد رنگ سبز، گاهى در اين اطاق جمعيت زيادى است كه تماشاى طواف را مىكنند، گاهى هم وقت نماز به خصوص نماز«حنفى»مردم مىايستند و اقتدا مىكنند.
باب السلام
«باب السلام»كه«باب شيبه»مىگويند، در پشت«مقام»واقع است، پنج ذرع دهنه دارد و طاقى، در بالاى او نوشتهاند: «مَنْ دَخَلَهُ كٰانَ آمِناً» 3.
هفت چراغ هم از همان قناديل در او افروخته مىشود، پشت اين طاق هم، قدرى از زمين مسجد سنگهاى سياه فرش است، دور ميان مسجد تَرَك تَرَك است، مثل خيابان سنگ فرش كردهاند، و وسط هم ريگهاى نرم ريخته، اما دور«مسجدالحرام»طولانى نيست، از طرف محاذى«ركن حجر»، و«ركن شامى»كه عرض مسجد است، بيست و