429
فصل شانزدهم:نشانههاى عمران در مكهدر دو قرن اول و دوم هجرى
منزلت مكه و مردمش
مكه را در تاريخ عرب و اسلام اهميت خاصى است.پيش از اسلام از مهمترين مراكز تجارت و دين بوده است.و در آنجا پيامبر اسلام-ص-زاده شده و بر او وحى نازل گشته و ده سالۀ نخستين بعد از وحى را در آنجا سپرى ساخته و بشارت دين جديد را به مردم جهان داده است.
مردم مكه به او ايمان آوردند.اولين پيشتازان در اسلام و اصحاب آن حضرت و مهاجران،از مردم آن سامان بودند.در عين حال معارضان و مخالفان سختكوش او نيز از آن سرزمين برخاستند،تا آن كه حضرت به مدينه مهاجرت فرمود و هشت سال بعد از هجرت را همه در مبارزه با مشركان قريش گذرانيد تا مكه را فتح كرد و به دولت اسلامى منضم ساخت.
مردم مكه همگان ايمان آوردند و رجال مكه به خدمت اسلام درآمدند و در تحكيم دولت اسلامى تأثير فراوان بر جاى نهادند.خلفا و مهمترين سرداران و واليان از مكه برخاستند و جمع كثيرى از جنگجويان لشكرهاى اسلامى كه به اطراف گسيل داشته مىشد،بخصوص در جبهۀ شام و شمال آفريقا،از آن ديار بودند.شمار كثيرى از آنان در امور ادارى و زندگى اقتصادى و رشد و نمو انديشه و تفكر اسلامى سهيم بودند.
ترديدى نيست كه رشد و شكوفايى مدينه،از آن وقت كه پايگاه پيامبر-ص-و جايگاه خلفا شد،مىبايست در مكانت و منزلت مكه تأثير بگذارد.دليل اين امر هم انتقال عده كثيرى از مكيان بود به مدينه،بخصوص از سران و سروران قوم،ولى با اين همه،مكه