57مى‌كردند و گاهى هم با سختى‌هايى رو به رو بودند. اغلب ساكنان سامرا اهل سنّت بودند. اكنون نيز چنين است. بعدها آن خانه و قبرهاى مطهر به صورت حرم درآمد و صحن و قبّه و بارگاه براى آن ساخته شد. و مورد توجّه شيعيان قرار گرفت. البته بارها از سوى مخالفان مورد هجوم قرار گرفت و آسيب ديد، ولى دوباره با همّت و عشق علاقه‌مندان به اهل بيت بازسازى شد. ¹

غير از مرقد پاك دو امام معصوم، چند قبر ديگر در حرم است:

1 . قبر حكيمه خاتون، دختر امام جواد و عمّۀ امام عسكرى، كه هنگام تولّد حضرت مهدى عليه السلام در اين خانه حضور داشت. مدفن او پايين پاى دو امام است.

2 . قبر نرجس، مادر امام زمان، كه پشت قبر امام عسكرى قرار دارد.

3 . قبر حسين، فرزند امام هادى، كه در شمال قبر آن دو امام معصوم قرار دارد.

سرداب مطهّر

در حرم سامرا بيرون از بقعۀ امامان، اتاقى وجود دارد كه چند پلّه مى‌خورد تا به آنجا برسد. اين سرداب در زمان امام هادى و امام عسكرى محلّ عبادت آنان بود. حضرت مهدى عليه السلام هم در همانجا عبادت مى‌كرد. علاقمندان به آن