54فلسفه و اهداف اين مناسك مهمّ، اگر درست شناخته و پيگيرى و پياده شود، آنگاه، «ادا» شده است. در حج، مهمّ، «اقامۀ» آن است، برپا داشتن!
پس روح حج، امامت است و اين عبادت، تنها در پيوند با رهبرى است كه سياست صحيح قرآن را پياده خواهد كرد و كعبه، «قياماًللناس» خواهد شد و منافع و سودهاى عظيم اين فريضۀ الهى، عايد مسلمانان خواهد گشت.»
بُعد سياسى اين اجتماع عظيم، بخصوص در رابطه با رهبرى، نبايد مورد غفلت قرار گيرد. اگر حج فاقد اين بُعد باشد، آن سود لازم را نخواهد داشت و نيروى عظيمى كه در حج متمركز و متبلور مىشود، هدر و هرز خواهد رفت.
امام امّت رحمه الله در بُعد سياسى فريضۀ حج مىفرمايد:
«... اجتماع حج، از امور بسيار سياسى اسلام است كه تمام طبقات مستطيع، كه هر جاى ايران اسلامى هستند، هر جاى ممالك اسلامى هستند، جمع شوند، در هر سال در يك محلّى،... اين اجتماعات، اجتماعاتِ سياسى است، اجتماعى است، بايد در اين اجتماعات، گويندگان، نويسندگان همۀ بلاد مسلمين در آنجا مسائل اسلام را، مسائل بلاد مسلمين را، گرفتاريهايى كه دارند... بايد چه كنند.» 1
باز يافتنِ «حجّ»
آنچه موجب عدم استفادۀ از حج شده است، نشناختن