45سوم به طرف مروه» است.

ازرقى مى‌افزايد: آب اين چاه زمانى آنقدر كاهش يافت كه چيزى نمانده بود، به‌كلّى خشگ شود و اين در سالهاى 223 و 224 ه‍ . ق. بود تا اينكه در سال 225 عمق آن را تا 9 ذراع (4/5 متر) از اطراف حفارى كردند و به امر خدا باران و سيل آمد و آب آن زياد شد و در عهد هارون الرشيد سالم‌بن جراح نيز چند ذرع به عمق و توسعه آن افزود و در عهد مهدى عباسى نيز به همين ترتيب حفارى شد و در عهدِ خلافتِ امين آب آن كم شد تا آنجا كه مردى به نام «محمدبن مشير» از اهل طائف كه در چاه كار مى‌كرد، گفت در كف آن نماز خواندم! و عمربن ماهان، حاكم مكه و حوالى آن، به حفارى زمزم اقدام كرد. ازرقى اضافه مى‌كند: عمق چاه از بالا تا به سنگ كوه عمق برسد چهل ذراع (20 متر) است و بقيه در دل سنگ پيش رفته است كه اين مقدار 29 ذراع حدود (14 متر) خواهد بود. و بلندى دهانۀ چاه از زمين دو ذراع و يك وجب (تقريباً 1/20 متر) است و محيط دايرۀ دهانۀ آن يازده ذراع حدود (5 متر) و وسعت دهانۀ آن سه ذراع و 23 ذراع است (حدود 1/5 متر) ¹