43ضربالمثل جرعۀ بهشتى و ايده و آرمان تشنهكامان از آن ياد شده و هم اينك آرزوى موحّدان است كه از زمزم و آن چشمۀ پاك و رمز پاكى و رمز عشق و ايمان بنوشند و بدان وضو كنند و جسم و جان را از آلودگى بپالايند.
مشخصات زمزم
در بارۀ چگونگى و مشخصات چاه زمزم از نظر عمق و محيط آن و چشمههاى اصلى و ساير خصوصيات، چون حوضهاى نوشيدنى و طهارت و وضو و قبه و چراغ و تحوّلات تاريخى نيز گوناگون نوشتهاند.
ازرقى و فاكهى، از قديمىترين تاريخ نگاران مكه و كعبه و متعلّقات مسجدالحراماند كه در بارۀ زمزم نيز به بحث پرداخته و مشخصات آن را از زمان عبدالمطلب ياد كردهاند و تاريخ نگاران بعدى و سفرنامه نويسان نيز هريك به نوبۀ خود به گونهاى از زمزم نام بردهاند و محقّقان معاصر به ويژه در سرزمين حجاز در اين خصوص تحقيقات وسيعى انجام دادهاند. 1