97
خانههايى كه در توسعۀ مسجد در عهد عمر ويران شدند:
توسعۀ عمر بن خطاب، در مسجد شريف نبوى سبب شد خانههايى كه در نزديكى مسجد بودند، به آن ضميمه شوند. عمر به ساكنان خانه پيشنهاد كرد كه اگر خواهند خانۀ خود بفروشند و بهاى آن را از بيتالمال بستانند و هر كس هم كه خواهد خانۀ خود را به مسجد صدقه كند، از او پذيرفته مىشود و در برابر اين عمل خير از او تشكر مىشود. كسى كه بخشى از خانۀ خود را به مسجد داد عبداللّٰه بن جعفر بن ابىطالب بود و پسران ابوبكر. اين روايت را به گونهاى ديگر يحيى از ابوزناد نقل مىكند كه عمر به كسانى كه در همسايگى مسجد بودند و در اين توسعه خانههايشان ويران مىشد، سه پيشنهاد كرد: يا فروختن و گرفتن بها يا هبه تا از او تشكر شود يا صدقه به مسجد رسول خدا صلى الله عليه و آله مردم اجابتش كردند. 1
از خانههايى كه عمر در توسعۀ مسجد داخل كرد: يكى خانۀ اسامه بود و در مغرب آن، خانۀ زيد بن حارثه و در مغرب آن، خانۀ جعفربن ابىطالب و در مغرب آن، خانۀ عباس. اين از جهت قبله بود. همچنين خانۀ سعدبن ابىوقاص و خانۀ عبدالرحمان بن عَوف و در شمال آن خانۀ ابوبكر، سپس خانۀ عبداللّٰه بن مسعود و اين از جهت غربى بود. 2
سمهودى از ابن سعد از سالم ابونضر روايت كرده كه چون در عهد عمر شمار مسلمانان فزونى گرفت و مسجد را گنجايش آنها نبود، عمر خانههاى اطراف مسجد را خريد، بجز خانۀ عباس بن عبدالمطلب را، و حجرههاى همسران رسول خدا صلى الله عليه و آله را. عمر به عباس گفت: اى ابوالفضل مسجد