256در اين هيچ ترديدى روا نيست كه موضع عباس بن على عليهما السلام در مقابل دشمنان در روز عاشورا زاييدۀ همان سازش ناپذيرى است كه در خون اوست و آن را از پدران خويش به ارث برده است. برادرش حسين بن على عليهما السلام نيز بدين حقيقت تصريح مىكند آنجا كه مىفرمايد: همان، آن زنازادۀ فرزند زنازاده، مرا ميان دو چيز مخيّر ساخته است؛ ميان تسليم و خوارى و كشته شدن، اما ذلت و خوارى هرگز، نه خداوند اين را بر ما مىپسندد، نه رسول او، نه آن ريشههاى پاك دامنهاى پاكيزه، جانهاى تسليم ناپذير و دلهاى سازش ناپذير، كه فرمانبرى از فرومايگان را بر مرگ قهرمانان برگزينيم! امام از چنين موضعى تسليم شدن در برابر يزيد را نپذيرفت و عباس بن على نيز از همين موضع به خوارى و زبونى تن در نداد و در برابر سازش با ستم و ستمگران و كرنش زدن در پيشگاه فرومايگان ايستادگى كرد.
اين نسب عباس بن على از جانب پدرى است. اما از جانب مادر نيز نسب او همان نسب رسول خداست جز در دو تن. يكى مادر خود او فاطمه بنت ابى المحل كلابى مشهور به «ام البنين» صغرى و ديگر مادربزرگش مادر على بن ابى طالب عليه السلام فاطمه بنت اسد. 1
از ولادت تا شهادت
در خانهاى كه فضاى آن آكنده از روح خدايى بود و در آن ايمان مطلق به خدا مىشكفت و نور رسالت محمدى مىتابيد، امّ البنين فاطمه بنت حزام كلابى نخستين پسر خود را به دنيا آورد. دلاور نامدار عرب و سوار دلير ابوالفضل عباس بن على.
امام حسين عليه السلام در سوم شعبان ديده به جهان گشود و عباس در چهارم اين ماه و به سال بيست و ششم هجرت. در كتاب انيس الشيعه آمده است. ولادت عباس اكبر روز جمعه چهارم شعبان سال 26 ه . ق. روى داد. در اين روايت اختلاف نظرى نيست و از منابع تاريخى موثق گرفته شده است. 2